Pacjenci pochodzący z rodzin o niższych dochodach oraz osoby, których matki mają niższy poziom wykształcenia formalnego, częściej zgłaszają występowanie dolegliwości bólowych, których przyczyną są zęby. Takie wnioski płyną z badania opublikowanego w grudniu ubiegłego roku na łamach czasopisma naukowego „Journal of Dentistry”.
– Świadomość istnienia tych nierówności może pomóc lekarzom oraz decydentom w ochronie zdrowia lepiej ukierunkować działania profilaktyczne i lecznicze na grupy szczególnie narażone, a także przyczynić się do ograniczania długoterminowych nierówności w zakresie zdrowia jamy ustnej – napisali autorzy pracy z zespołu kierowanego przez dr. André Luiza Rodriguesa Mello z Federalnego Uniwersytetu w Pelotas (Brazylia).
Jak przebiegało badanie?
Analiza opierała się na danych pochodzących z długoterminowego badania kohortowego prowadzonego w Brazylii. W 1982 r. zarejestrowano łącznie 5914 żywych urodzeń w trzech szpitalach położniczych. U noworodków wykonano podstawowe pomiary antropometryczne, natomiast matki wzięły udział w wywiadach dotyczących sytuacji społeczno ekonomicznej, demograficznej oraz stanu zdrowia.
Stan zdrowia jamy ustnej uczestników oceniano następnie w wieku 24, 31 oraz 40 lat. Do ostatecznej analizy włączono 607 osób, które pozostawały pod obserwacją od momentu urodzenia. Informacje dotyczące poziomu wykształcenia matek oraz dochodów rodzin zbierano na początku badania, natomiast dane dotyczące bólu zębów pochodziły z odpowiedzi udzielanych przez uczestników na standaryzowane pytania dotyczące jego występowania w ostatnim czasie. Ocena ta nie była jednak potwierdzana badaniem stomatologicznym ani inną obiektywną metodą kliniczną.
Częstość bólu zębów w różnych etapach życia
Częstość zgłaszanego bólu zębów wynosiła 22,6% w wieku 24 lat, wzrosła do 31,6% w wieku 31 lat, a następnie spadła do 23% w wieku 40 lat. Analiza wykazała, iż niższy dochód rodziny oraz niższy poziom wykształcenia matki w momencie narodzin były istotnie związane z częstszym oraz utrzymującym się występowaniem bólu zębów w kolejnych dekadach życia.
Wyraźne różnice dochodowe i edukacyjne
W odniesieniu do dochodów rodzinnych zaobserwowano istotne nierówności społeczne, co potwierdził wskaźnik nachylenia nierówności (Slope Index of Inequality, SII) wynoszący −17,3 (95% przedział ufności: −30,1 do −3,8; p = 0,012) oraz wskaźnik koncentracji (Concentration Index, CIX) równy −6,2 (95% CI: −11,0 do −1,3; p = 0,013).
Podobne zależności odnotowano w przypadku poziomu wykształcenia matek. Wskaźnik SII wyniósł −15,2 (95% CI: −29,4 do −0,9; p = 0,036), a CIX −5,6 (95% CI: −10,4 do −0,7; p = 0,024), co wskazuje na utrzymywanie się istotnych statystycznie nierówności społeczno ekonomicznych związanych z częstością zgłaszanego bólu zębów.
Ograniczenia badania i wnioski praktyczne
Autorzy zwracają uwagę na pewne ograniczenia przeprowadzonej analizy. Znaczny ubytek liczby uczestników w trakcie ponad 40 letniego okresu obserwacji ograniczył liczebność próby i mógł wpłynąć na uzyskane wyniki, zwłaszcza jeżeli osoby utracone w trakcie obserwacji różniły się pod względem sytuacji społeczno-ekonomicznej od tych, które pozostały w badaniu.
– Badanie to wskazuje na potrzebę prowadzenia polityk publicznych i działań ukierunkowanych na ograniczanie nierówności oraz profilaktykę zdrowia jamy ustnej w grupach, które znajdują się w niekorzystnej sytuacji społecznej – podsumowali autorzy publikacji zatytułowanej „Inequities in early life on dental pain trajectory: A birth cohort study”.
Źródła: https://www.drbicuspid.com/
https://www.eurekalert.org/
– We współczesnej stomatologii tak naprawdę nie ma wskazań klinicznych do niestosowania materiałów bioaktywnych. Są one w tej chwili doskonałej jakości i zawsze, kiedy możemy uzyskać wartość dodaną w postaci bioaktywności, należy się ku temu skłaniać – mówi dr n. med. Marcin Aluchna, specjalista I stopnia stomatologii ogólnej i specjalista II stopnia stomatologii zachowawczej, nauczyciel akademicki, autor i współautor licznych publikacji oraz podręczników.
