Witamina D odgrywa istotną rolę nie tylko w utrzymaniu zdrowia kości i mięśni, ale także w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego. Również w stomatologii jej znaczenie jest podkreślane coraz szerzej – wpływa ona m.in. na metabolizm kości, procesy gojenia oraz stan przyzębia. Nowe badania naukowców z University of Surrey, University of Reading i University of Oxford wskazują, iż niedobór witaminy D może mieć poważne konsekwencje także dla zdrowia układu oddechowego.
Witamina D to jeden z kluczowych regulatorów zdrowia ogólnoustrojowego, którego znaczenie wykracza daleko poza klasycznie przypisywaną jej rolę w metabolizmie wapnia i fosforu. Odpowiada ona za prawidłową mineralizację kości i zębów, wspiera funkcjonowanie mięśni oraz moduluje odpowiedź immunologiczną organizmu.
W stomatologii witamina D odgrywa istotną rolę w utrzymaniu zdrowia tkanek twardych i miękkich jamy ustnej – wpływa na procesy gojenia, przebieg zapaleń przyzębia, integrację implantów oraz odporność na infekcje, które mogą mieć konsekwencje ogólnoustrojowe.
Mimo jej znaczenia, niedobory witaminy D są powszechne, zwłaszcza w populacji osób starszych oraz w okresach ograniczonej ekspozycji na światło słoneczne. – Witamina D jest niezbędna dla naszego dobrostanu fizycznego. Nie tylko pomaga utrzymać zdrowe kości i mięśnie, ale dzięki swoim adekwatnościom przeciwbakteryjnym i przeciwwirusowym może również zmniejszać ryzyko infekcji dróg oddechowych prowadzących do hospitalizacji – mówi Abi Bournot, doktorantka BBSRC Food Biosystems i główna autorka badania z ramienia Uniwersytetu w Surrey
Niedobór witaminy D a infekcje dróg oddechowych
Zespół badaczy z Uniwersytetu w Surrey – we współpracy z Uniwersytetem w Reading oraz Uniwersytetem Oksfordzkim – przeanalizował dane brytyjskiego systemu ochrony zdrowia (NHS) pochodzące z bazy UK Biobank. Jest to największe jak dotąd badanie oceniające związek między stężeniem witaminy D w organizmie a ryzykiem hospitalizacji z powodu infekcji dróg oddechowych.
Analizą objęto 36 258 dorosłych uczestników, głównie w wieku średnim i starszym – czyli grupy szczególnie narażonej na zachorowania na zapalenie oskrzeli czy zapalenie płuc. Zakażenia dolnych dróg oddechowych należą do 20 najczęstszych przyczyn zgonów na świecie u osób w wieku 50-74 lat, a u pacjentów powyżej 75. roku życia – do pierwszej dziesiątki.
O 33% wyższe ryzyko hospitalizacji
Wyniki badania są jednoznaczne. Osoby z ciężkim niedoborem witaminy D (stężenie poniżej 15 nmol/L) były o 33% częściej hospitalizowane z powodu infekcji dróg oddechowych niż osoby z prawidłowym poziomem tej witaminy (co najmniej 75 nmol/L). Co więcej, naukowcy wykazali, iż każdy wzrost stężenia witaminy D o 10 nmol/L wiązał się ze spadkiem ryzyka hospitalizacji o 4%.
Jak podkreślają autorzy, witamina D wykazuje adekwatności przeciwbakteryjne i przeciwwirusowe, co może ograniczać rozwój infekcji prowadzących do ciężkiego przebiegu choroby i konieczności leczenia szpitalnego. Mimo to znaczna część populacji nie osiąga zalecanego dziennego spożycia witaminy D, które w Wielkiej Brytanii wynosi 10 µg na dobę.
Suplementacja jako element profilaktyki
Badacze zwracają uwagę, iż suplementacja witaminy D – zwłaszcza w miesiącach jesienno-zimowych, gdy ekspozycja na światło słoneczne jest ograniczona – stanowi skuteczny sposób na poprawę jej poziomu w organizmie. Ma to szczególne znaczenie dla osób starszych, które są bardziej narażone na ciężki przebieg infekcji, a także dla grup etnicznych o zwiększonym ryzyku niedoboru witaminy D.
Zdaniem autorów badania, uzyskane wyniki uzasadniają dalsze analizy i wskazują na potencjał suplementacji oraz żywności wzbogaconej o witaminę D jako elementów strategii ograniczania liczby hospitalizacji z powodu infekcji dróg oddechowych. Wnioski te mają znaczenie nie tylko dla zdrowia publicznego, ale także dla praktyki klinicznej – w tym stomatologii, gdzie profilaktyka ogólnoustrojowa coraz częściej stanowi integralną część kompleksowej opieki nad pacjentem.
Wyniki badania opublikowano w artykule „Association between serum 25-hydroxyvitamin D status and respiratory tract infections requiring hospital admission: unmatched case-control analysis of ethnic groups from the United Kingdom Biobank cohort” na łamach „The American Journal of Clinical Nutrition”.
Źródło: https://www.surrey.ac.uk
https://www.sciencedirect.com
– Jest wiele chorób ogólnoustrojowych, których objawy możemy wykryć w jamie ustnej pacjenta. To ważna rola dla stomatologa. Nie musimy wiedzieć wszystkiego, ale musimy być czujni – mówi w dr n. med. Marcin Aluchna, lekarz stomatolog, wykładowca wielu konferencji stomatologicznych.
