Udar mózgu należy do najpoważniejszych i najczęstszych przyczyn zgonów oraz trwałej niepełnosprawności na całym świecie. Mimo ogromnego postępu medycyny świadomość społeczna na temat tej choroby wciąż jest zbyt mała i wymaga poprawy. Neurolodzy biją na alarm — w Polsce obserwujemy prawdziwy wzrost liczby udarów, a najnowsze badania wskazują na odkrycie kolejnej możliwej przyczyny tej choroby.
Niepokojące statystyki dotyczące udarów w Polsce
Według prof. Konrada Rejdaka z Uniwersytetu Medycznego w Lublinie, cytowanego przez portal Onet, roczna liczba udarów wzrosła z 60–70 tysięcy do około 90 tysięcy. Dane pochodzą z raportu Polskiego Towarzystwa Neurologicznego oraz Fundacji Zdrowie i Edukacja Ad Meritum. Warto zaznaczyć, iż aż 85% udarów stanowią udary niedokrwienne, będące skutkiem miażdżycy lub chorób serca. Pozostałe 15% to udary krwotoczne, wynikające z pęknięcia naczyń mózgowych.
Prof. Rejdak podkreśla również, iż udary są trzecią przyczyną zgonów i najczęstszą przyczyną trwałej niepełnosprawności dorosłych mieszkańców Polski.
Co 6,5 minuty ktoś w Polsce doświadcza udaru mózgu
Specjaliści zwracają uwagę, iż udary dotykają coraz młodszych pacjentów. Co niepokojące, aż 30% chorych na udar ma mniej niż 65 lat.
„W Polsce co 6,5 minuty ktoś doświadcza udaru mózgu. Niestety, z każdym rokiem obserwujemy coraz młodszych pacjentów. W szpitalu, w którym pracuję, leczyliśmy choćby kilkuletnie dzieci wymagające zabiegu trombektomii, czyli mechanicznego usunięcia zatorów z naczyń mózgowych. Najmłodszy pacjent miał zaledwie sześć lat. Badania pokazują, iż ryzyko udaru wzrasta już po 20. roku życia” — mówi prof. Konrad Rejdak, członek Rady Programowej Europejskiej Akademii Neurologii.
Nietypowe czynniki ryzyka i nowo odkryta przyczyna
Jak informuje dr Paweł Kram z Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego nr 1 w Szczecinie, na ryzyko udaru wpływa wiele czynników, takich jak stres, używki, zwłaszcza palenie papierosów, a także brak profilaktyki chorób przewlekłych, na przykład nieleczone nadciśnienie czy otyłość. Dodatkowo większe ryzyko zdarzeń neurologicznych obserwuje się u pacjentek cierpiących na migrenę, które stosują antykoncepcję hormonalną.
Badacze zwracają też uwagę na rolę rzadziej rozpoznawanych przyczyn, w tym migreny, która okazuje się istotnym czynnikiem ryzyka udaru u młodych dorosłych — wskazuje prof. Jukka Putaala, główny autor publikacji w renomowanym czasopiśmie naukowym „Stroke”.
Objawy udaru — kiedy reagować natychmiast?
Rozpoznanie udaru w pierwszych minutach ma najważniejsze znaczenie dla ratowania zdrowia i życia. Do najczęstszych objawów, które powinny natychmiast wzbudzić czujność, należą:
– nagłe osłabienie lub porażenie kończyn;
– trudności w mówieniu lub ze zrozumieniem wypowiedzi;
– nagła utrata mowy;
– pogorszenie widzenia w jednym oku lub ograniczenie pola widzenia;
– podwójne widzenie;
– silny ból głowy;
– zaburzenia równowagi i koordynacji ruchów;
– drętwienie, mrowienie lub brak czucia po jednej stronie ciała;
– senność, dezorientacja lub utrata przytomności.
W przypadku zaobserwowania któregokolwiek z tych objawów należy natychmiast wezwać pomoc medyczną.
