Nowoczesna technologia wkracza na sale operacyjne Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w Elblągu. Dzięki zakupowi robota chirurgicznego lekarze mogą wykonywać zabiegi z jeszcze większą precyzją, a pacjenci mają szansę na szybszy powrót do zdrowia i mniejszy ból po operacji. Podczas briefingu prasowego specjaliści opowiedzieli o pierwszych doświadczeniach z nowym systemem, korzyściach dla chorych oraz planach rozwoju chirurgii robotycznej, która – jak podkreślają – już dziś zmienia oblicze nowoczesnej medycyny.
Zakup robota chirurgicznego Da Vinci to jedna ze składowych projektu „Modernizacja i rozwój opieki onkologicznej w Wojewódzkim Szpitalu Zespolonym w Elblągu”, na który szpital pozyskał z KPO blisko 80 mln zł. Sam robot kosztował prawie 13 mln zł.
Wdrożenie technologii robotycznej w Szpitalu Wojewódzkim w Elblągu było efektem wielomiesięcznych, a adekwatnie kilkuletnich przygotowań, prowadzonych we współpracy specjalistów z różnych oddziałów. Proces obejmował zarówno szkolenia, jak i certyfikację zespołów, a z systemu korzystać będą przede wszystkim trzy oddziały: urologia, ginekologia oraz chirurgia onkologiczna.
Jak zaznaczono, dla urologii to krok fundamentalny, a wręcz warunek dalszego rozwoju, bo pacjenci coraz częściej poszukują dziś ośrodków oferujących chirurgię robotyczną. Dla ginekologii i chirurgii onkologicznej to z kolei szansa na jeszcze bardziej precyzyjne zabiegi, mniejsze obciążenie chorego i szybszy powrót do zdrowia.
Na zdjeciu od lewej: lek. Michał Koszyk; lek. Grzegorz Sosnowski; lek. Marek Pietruszka – Musimy jednak pamiętać, iż tego typu technologia powinna być wykorzystywana racjonalnie – tam, gdzie rzeczywiście przynosi największą korzyść pacjentom i gdzie jej zastosowanie znajduje uzasadnienie medyczne oraz – co też bardzo istotne ekonomiczne. Dla przykładu, operacja wycięcia wyrostka płacona z NFZ kosztuje trzy tysiące złotych z kolei koszt uzbrojenia robota, to około dwudziestu pięciu tysięcy złotych. o ile można zrobić coś taniej, ale również skutecznie i równie jakościowo dobrze dla chorych to róbmy to taniej – powiedział lek. Marek Pietruszka, Koordynator Oddziału Chirurgii Onkologicznej z Pododdziałem Chirurgii Piersi WSZ w Elblągu, koordynator wdrażania projektu robotycznego w WSZ w Elblągu. Jak podkreślał, robot nie wykonuje operacji samodzielnie i choćby przy coraz większym udziale sztucznej inteligencji chirurg pozostanie kluczową postacią całego procesu. Zwrócił uwagę, iż do użycia wchodzą już systemy piątej generacji, wyposażone m.in. w rozwiązania z zakresu haptyki, czyli możliwości „czucia” przez operatora tego, co dzieje się na końcu narzędzia – na przykład oceny, czy dany narząd jest twardszy czy bardziej miękki. Tego typu najnowsze roboty są już dostępne także w Polsce, w dwóch ośrodkach klinicznych, co pokazuje, iż rozwój zaawansowanych technik robotycznych przebiega u nas niemal równolegle do trendów europejskich, a stopniowo także do standardów amerykańskich. Jednocześnie zaznaczył, iż pacjenci często wybierają dziś ośrodki dysponujące robotem, nie zawsze zwracając uwagę na doświadczenie chirurga, który go obsługuje, a to właśnie kompetencje operatora mają najważniejsze znaczenie, bo samo posiadanie robota nie gwarantuje jeszcze jakości i bezpieczeństwa leczenia.
Robotyka to przyszłość
O możliwościach technologii robotycznej i trendach w medycynie mówił Dyrektor ds. Lecznictwa WSZ w Elblągu, koordynator Oddziału Chirurgii Urazowo-Ortopedycznej dr Grzegorz Sosnowski. Jak zaznaczył, robot chirurgiczny to inwestycja w przyszłość medycyny, jak również ścieżka rozwoju zabiegów na najbliższe lata w Wojewódzkim Szpitalu Zespolonym.
-W perspektywie najbliższych 5–10 lat można spodziewać się modelu współpracy opartego na czterech elementach: operatorze, AI, robocie i nawigacji. Sztuczna inteligencja będzie wspierała planowanie zabiegu operacyjnego, natomiast ostateczne decyzje przez cały czas będzie podejmował operator – człowiek, który zatwierdzi cały proces i przeprowadzi operację z wykorzystaniem robota – mówi dr Sosnowski. – Coraz większe znaczenie będą miały także techniki nawigacyjne, które już dziś częściowo funkcjonują na świecie. Pozwalają one nakładać obraz struktur anatomicznych na rzeczywisty obraz pola operacyjnego, co ułatwia orientację podczas zabiegu i zwiększa jego precyzję. Wszystko to sprawia, iż AI może odegrać bardzo istotną rolę w nowoczesnej medycynie, szczególnie w planowaniu zabiegów operacyjnych, przyczyniając się do ich usprawnienia i skrócenia czasu trwania – podsumowuje ordynator oddziału ortopedycznego.
Jak zaznaczył dr Sosnowski, przyszłość medycyny będzie w coraz większym stopniu związana z rozwojem nowoczesnych technologii, zwłaszcza robotyki. W Polsce wyzwaniem pozostają jednak tempo wdrażania procedur robotycznych, ich ograniczona dostępność oraz wysokie koszty, które nie zawsze znajdują odzwierciedlenie w sposobie finansowania. Z tego względu rozwój tej dziedziny będzie koncentrował się głównie w dużych ośrodkach, gdzie takie inwestycje są bardziej uzasadnione ekonomicznie.
Na zdjęciu lek. Michał Bielski Doktor Sosnowski podkreślił również, iż należy pamiętać, iż sam robot nie zastępuje lekarza, ale jest jedynie narzędziem wspierającym jego pracę, a powodzenie takich zabiegów zależy w dużej mierze od doświadczenia operatora. Najlepsze efekty i największą opłacalność osiągają ośrodki wykonujące dużą liczbę zabiegów, co sprzyja ich standaryzacji i bezpieczeństwu. W Polsce może to w przyszłości oznaczać większą centralizację tego typu zabiegów w wyspecjalizowanych centrach podobnie jak ma to miejsce w wielu krajach na świecie.
Robot to narzędzie w rękach chirurga
Posiadanie takiego robota, to w obecnych czasach – szczególnie dla oddziału urologicznego, jest szczególnie istotne, gdyż wielu pacjentów – a to oni decydują, gdzie chcą być leczeni, wybierała ośrodki, które takie narzędzia posiadają.
– Robot jest narzędziem, które nam pomaga. Ono za nas nie operuje, tylko umożliwia nam wykonanie operacji dokładniej dzięki narzędziom wprowadzanym do ciała pacjenta. Mają one możliwość, mówiąc kolokwialnie, wyginania się jak nasz nadgarstek we wszystkie strony, a choćby mają większą ruchomość niż ludzki nadgarstek. To właśnie dzięki temu możemy przeprowadzić operację dokładniej, z dużo większą precyzją – zaznaczył Michał Bielski, specjalista urolog z Oddziału Urologii WSZ w Elblągu, operator robota chirurgicznego.
Jego zdaniem o ile chodzi o urologię, jednym z najważniejszych zabiegów wykonywanych z wykorzystaniem systemu robotycznego jest radykalna prostatektomia, czyli operacja przeprowadzana u pacjentów z rakiem stercza ograniczonym wyłącznie do prostaty, bez obecności przerzutów. W takich przypadkach leczenie operacyjne daje realną szansę na całkowite wyleczenie, dlatego zabieg ten stanowi istotny element terapii na oddziale urologicznym.
– System robotyczny umożliwia wykonywanie ruchów z niezwykłą precyzją dzięki narzędziom wprowadzanym do ciała pacjenta, które poruszają się z dużą swobodą, choćby większą niż ludzki nadgarstek. To pozwala na dokładniejsze przeprowadzenie operacji, a tym samym daje możliwość osiągnięcia nie tylko dobrego efektu onkologicznego, ale także lepszego efektu czynnościowego. W urologii ma to szczególne znaczenie, ponieważ jednym z najważniejszych problemów, z jakimi mierzą się pacjenci po operacji, jest nietrzymanie moczu. Dzięki większej precyzji zabiegu z wykorzystaniem robota ryzyko tego powikłania można wyraźnie ograniczyć – dodaje Michał Bielski.
Na zdjeciu od lewej: lek. Michał Koszyk; lek. Grzegorz Sosnowski; lek. Marek Pietruszka; lek. Michał Bielski; piel. Mariola Żyłowska Jak zaznaczono podczas spotkania w tej chwili czas pobytu pacjenta w szpitalu po operacji robotycznej pozostało zbliżony do czasu hospitalizacji po zabiegu laparoskopowym i wynosi około czterech do pięciu dni, jednak wraz ze wzrostem doświadczenia zespołu można się spodziewać jego skrócenia. Już teraz widoczne są z kolei inne korzyści takich zabiegów – pacjenci po takich operacjach wymagają mniejszej ilości leków przeciwbólowych, a także można było zrezygnować z podawania leków narkotycznych, co przekłada się na łagodniejszy przebieg rekonwalescencji i lepsze samopoczucie chorych po zabiegu.
Rozwój dla ginekologii
Robot chirurgiczny otwiera również nowe możliwości dla oddziału ginekologii, który planuje rozwijać zabiegi onkologiczne oraz operacje związane z endometriozą.
– To ogromny krok naprzód i wielka korzyść dla pacjentek. Operacja jest mało inwazyjna, bardzo precyzyjna, a pacjentka szybciej wraca do sprawności – zaznaczył specjalista ginekologii i położnictwa z Oddziału Ginekologiczno-Położniczego, WSZ w Elblągu, asystent robota chirurgicznego.
W obszarze ginekologii szpital wykonuje w tej chwili zabiegi u pacjentek z rakiem trzonu macicy, a w planach jest również rozszerzenie zakresu leczenia o endometriozę. Jak zaznaczono, zespół stale się szkoli i przygotowuje do dalszego rozwoju w tym kierunku. Podczas spotkania złożono także gratulacje dr. Maksymilianowi Kurkowskiemu, który uzyskał specjalizację z ginekologii onkologicznej, wzmacniając tym samym kompetencje oddziału w zakresie leczenia onkologicznego.
Zobacz materiał video z dzisiejszej konferencji w WSZ w Elblągu
