Diagnoza pękniętego zęba często budzi u pacjentów obawy, iż jego usunięcie jest tylko kwestią czasu. Wyniki nowego badania opublikowanego w „Journal of Endodontics” pokazują jednak, iż wiele pękniętych zębów można skutecznie leczyć i zachować. Naukowcy podkreślają tym samym znaczenie dokładnej diagnostyki oraz rozważenia wszystkich dostępnych opcji terapeutycznych przed podjęciem decyzji o ekstrakcji.
Pęknięcia zębów są częstym problemem, szczególnie wśród osób dorosłych. Mogą być konsekwencją naturalnego zużywania się tkanek, zaciskania i zgrzytania zębami, gryzienia twardych pokarmów, urazów sportowych czy innych mechanicznych uszkodzeń. Objawy nie zawsze są jednoznaczne – od sporadycznego bólu podczas żucia, przez nadwrażliwość na temperaturę, po utrzymujący się ból. Nowe dane wskazują jednak, iż samo stwierdzenie pęknięcia nie powinno być automatycznie utożsamiane z koniecznością usunięcia zęba.
Pęknięty ząb można czasem skutecznie uratować
W badaniu, którego wyniki opublikowano w artykule „Treatment Outcomes and Prognostic Analysis of Root Canal-treated Posterior Cracked Teeth” na łamach „Journal of Endodontics”, wskazano na korzystne wyniki leczenia wielu pękniętych zębów. Autorzy zwrócili uwagę, iż diagnoza tego typu nie musi oznaczać nieuchronnej ekstrakcji, a zachowanie własnego zęba powinno być rozważane zawsze wtedy, gdy istnieją ku temu odpowiednie wskazania kliniczne.
– Pacjenci często są zaskoczeni, gdy dowiadują się, iż pęknięty ząb nie oznacza automatycznie konieczności jego usunięcia. Badanie to potwierdza, jak ważne jest przeprowadzenie dokładnej diagnostyki i poznanie wszystkich dostępnych możliwości leczenia, zanim uzna się, iż zęba nie można uratować – powiedział cytowany w komunikacie dr W. Craig Noblett, prezes Amerykańskiego Towarzystwa Endodontycznego (American Association of Endodontists, AAE).
Pęknięcia zębów mogą powstawać w różny sposób, a ich objawy bywają trudne do jednoznacznego przypisania konkretnemu problemowi. Dodatkowym wyzwaniem diagnostycznym jest fakt, iż nie wszystkie pęknięcia są widoczne podczas rutynowego badania. Pacjent może zgłaszać ból przy nagryzaniu lub nadwrażliwość, mimo iż źródło dolegliwości nie jest łatwe do zidentyfikowania. W takich przypadkach szczególne znaczenie ma ocena przeprowadzona przez endodontę.
Rodzaj pęknięcia ma znaczenie dla rokowania
Nie każdy pęknięty ząb jest takim samym przypadkiem. O możliwości jego zachowania i rokowaniu decydują m.in. lokalizacja, głębokość oraz zakres pęknięcia. Właśnie dlatego – jak podkreśla AAE – przed podjęciem decyzji o ekstrakcji konieczne jest określenie charakteru uszkodzenia i ocena dostępnych metod leczenia.
– Nie wszystkie pęknięte zęby są takie same. Lokalizacja, głębokość i rozległość pęknięcia mogą w istotny sposób wpływać na możliwości leczenia i jego wyniki. Endodonci mają specjalistyczne przygotowanie, doświadczenie i dostęp do technologii, które pomagają określić, czy ząb można zachować oraz jakie leczenie może zapewnić najlepsze rokowanie długoterminowe – dodał dr Noblett.
Autorzy badania podkreślili znaczenie indywidualnego podejścia do każdego przypadku. Sam fakt występowania pęknięcia nie powinien być jedynym kryterium decydującym o ekstrakcji. Ostateczne postępowanie powinno uwzględniać zarówno charakter uszkodzenia, jak i stan pozostałych tkanek zęba oraz możliwości jego skutecznego zabezpieczenia i leczenia.
Zachowanie własnego zęba pozostaje priorytetem
Według AAE, naturalny ząb powinien być zachowany zawsze, gdy jest to możliwe. Własne uzębienie pozwala utrzymać prawidłową funkcję żucia, wspiera zdrowie kości szczęk i pomaga zachować adekwatne położenie sąsiednich zębów.
– Nic nie funkcjonuje dokładnie tak, jak naturalny ząb. Jednym z najważniejszych przesłań płynących z tego badania jest to, iż pacjenci powinni poznać wszystkie możliwości zanim zdecydują się na usunięcie zęba. Endodonci specjalizują się w ratowaniu zębów, a wiele zębów, które wydają się poważnie uszkodzone, przez cały czas może być leczonych – zaznaczył dr Noblett.
Specjaliści zachęcają osoby, które odczuwają ból podczas nagryzania, mają niewyjaśnioną nadwrażliwość lub podejrzewają pęknięcie zęba, do możliwie szybkiej konsultacji. Wczesne rozpoznanie problemu i wdrożenie odpowiedniego leczenia może zwiększyć szanse na zachowanie naturalnego zęba.
Wnioski z badania wpisują się w szerszy trend współczesnej stomatologii, w której – o ile pozwala na to stan kliniczny – priorytetem jest zachowanie własnych tkanek. Pęknięcie zęba może być poważnym problemem, ale nie powinno z góry oznaczać, iż jedynym rozwiązaniem jest ekstrakcja.
Źródło: https://newsroom.aae.org
https://www.jendodon.com
Czy nanotechnologia i materiały bioaktywne mogą wpłynąć na rozwój narzędzi i materiałów endodontycznych? Jak mówi dr n. med. Hubert Gołąbek, producenci wykazują coraz większe zainteresowanie tzw. narzędziami anatomicznymi. – Dostosowują się one nie tylko do krzywizn kanału, ale także do jego przekroju poprzecznego, co jest bardzo korzystne chociażby w przypadku kanału typu C – podkreśla przewodniczący Sekcji Endodoncji PTS-u.
