Rząd przedstawił kolejny element pakietu zmian w ochronie zdrowia. „Projekt ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw” zakłada znaczące rozszerzenie kompetencji kontrolnych Narodowego Funduszu Zdrowia. Nowe przepisy mają umożliwić m.in. skuteczniejszy nadzór nad wydatkowaniem środków publicznych, zatrudnieniem personelu medycznego oraz realizacją świadczeń finansowanych przez NFZ.
Pod koniec ubiegłego tygodnia światło dzienne ujrzał „Projekt ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw” – kolejny element pakietu reform ochrony zdrowia zapowiedzianego przez rząd. Pierwszym kluczowym założeniem projektu jest zmiana zasad zatrudniania i wynagradzania pracowników medycznych realizujących świadczenia finansowane przez NFZ, w tym ograniczenie liczby miejsc pracy, limity wynagrodzeń oraz zakaz ustalania pensji jako procentu wartości wykonywanych procedur. Pisaliśmy o tym TUTAJ.
Drugim istotnym założeniem projektu są szerokie zmiany dotyczące funkcjonowania Narodowego Funduszu Zdrowia i sposobu prowadzenia kontroli u świadczeniodawców. Celem proponowanych rozwiązań jest przede wszystkim zwiększenie skuteczności nadzoru nad publicznymi pieniędzmi przeznaczanymi na świadczenia zdrowotne, ujednolicenie procedur kontrolnych oraz wyposażenie Funduszu w nowe narzędzia pozwalające sprawniej reagować na nieprawidłowości.
NFZ zyska nowe uprawnienia kontrolne
Jedną z najważniejszych propozycji jest rozszerzenie zakresu kontroli prowadzonych przez NFZ. Fundusz ma badać już nie tylko zasadność wypłaty środków publicznych, ale również sposób ich wykorzystania przez świadczeniodawców i apteki.
W praktyce oznacza to możliwość analizowania, czy środki przekazane z NFZ-u są wydatkowane zgodnie z obowiązującymi przepisami, a także czy nie dochodzi do działań prowadzących do nieuzasadnionego zwiększania kosztów świadczeń. W uzasadnieniu projektu wskazano m.in. na zjawisko tzw. upcodingu, czyli rozliczania świadczeń w sposób prowadzący do uzyskania wyższego finansowania oraz zawyżania kosztów sporządzania leków recepturowych.
Nowe kompetencje mają również umożliwić kontrolę przestrzegania projektowanych limitów wynagrodzeń pracowników medycznych finansowanych ze środków publicznych. – Projektowany przepis dotyczący kontroli schematy wykorzystania środków publicznych zgodnie z przepisami prawa i wymaganiami określonymi przez prezesa Funduszu umożliwi również zapewnienie skutecznego nadzoru nad sposobem wydatkowania środków w zakresie wydatków przeznaczanych na wynagrodzenia. Projektowane rozwiązania przewidujące limity wynagrodzeń wymagają zapewnienia prezesowi NFZ-u odpowiednich instrumentów kontrolnych umożliwiających przestrzeganie tych regulacji – napisano w uzasadnieniu.
Projekt doprecyzowuje również przepisy dotyczące kontroli programów pilotażowych realizowanych przez świadczeniodawców. Ma to wyeliminować dotychczasowe wątpliwości dotyczące organu adekwatnego do prowadzenia takich kontroli.
Kontrola obejmie także aktywność medyków poza NFZ-em
Projekt ustawy zakłada także stworzenie podstaw prawnych umożliwiających NFZ-owi sprawdzanie rzeczywistej dostępności personelu medycznego. Fundusz będzie mógł pozyskiwać od świadczeniodawców informacje dotyczące zatrudnienia pracowników wykonujących świadczenia zarówno w ramach kontraktów z NFZ-em, jak i na rynku komercyjnym.
Autorzy projektu wskazują, iż w tej chwili analiza potencjału kadrowego wyłącznie na podstawie danych zgłoszonych do umowy z NFZ-em nie pozwala ocenić faktycznej dostępności lekarzy i innych pracowników medycznych. – Formułowanie wniosków wyłącznie w obszarze potencjału zgłoszonego do umowy o udzielanie świadczeń zdrowotnych, bez wiedzy o aktywności zawodowej poza systemem, nie stwarza możliwości ustalenia pełnego obrazu rzeczywistej i racjonalnej dostępności pracownika medycznego w systemie powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego. Zmiana ta wynika z konieczności zapewnienia odpowiedniego standardu bezpieczeństwa świadczeniobiorców – zaznaczono.
Projekt przewiduje również obowiązek udostępniania dokumentacji medycznej oraz dokumentacji dotyczącej zatrudnienia także przez podmioty, które nie posiadają umowy z NFZ-em. Ma to umożliwić weryfikację przypadków, w których działalność komercyjna wpływa na realizację świadczeń finansowanych ze środków publicznych.
Więcej narzędzi dla kontrolerów
Projekt wprowadza również szereg zmian proceduralnych dotyczących samych kontroli. W przypadku stwierdzenia istotnych wad prawnych możliwe będzie ponowne przeprowadzenie kontroli. Zdaniem autorów projektu, ma to lepiej chronić zarówno świadczeniodawców, jak i NFZ przed skutkami wadliwie przeprowadzonych postępowań.
Zmiany przewidują także możliwość powoływania do zespołów kontrolnych ekspertów zatrudnianych na podstawie umów cywilnoprawnych. Dzięki temu w kontrolach będą mogli uczestniczyć specjaliści posiadający wiedzę z bardzo wąskich dziedzin medycyny lub farmacji, których nie ma wśród etatowych pracowników Funduszu.
Projekt ujednolica również zasady wszczynania kontroli. Zawiadomienie o kontroli ma być doręczane najpóźniej w chwili jej rozpoczęcia. Uproszczone mają zostać także zasady formalnej analizy dokumentacji medycznej. Ponadto wyjaśnienia składane podczas kontroli mają być objęte rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń.
Nowe przepisy pozwolą również prezesowi NFZ-u na wszczynanie kontroli w sytuacjach, gdy istnieje podejrzenie nierównego traktowania pacjentów lub uprzywilejowanego dostępu do świadczeń z przyczyn innych niż medyczne.
Zmiany obejmą także organizację Funduszu
Projekt przewiduje również zmiany organizacyjne wewnątrz NFZ-u. Prezes Funduszu ma uzyskać kompetencję do powoływania i odwoływania dyrektorów oddziałów wojewódzkich, co – według autorów projektu – ma zwiększyć spójność zarządzania całą instytucją oraz jednoznacznie powiązać odpowiedzialność za funkcjonowanie Funduszu z kompetencjami kadrowymi.
Zmianie mają ulec także zasady organizacji korpusu kontrolerskiego NFZ-u. Projekt zakłada większą elastyczność w organizowaniu egzaminów dla kontrolerów oraz możliwość dostosowywania liczby nowych kontrolerów do aktualnych potrzeb kadrowych. – Nowe brzmienie przepisu ma na celu stworzenie mechanizmów prawnych umożliwiających NFZ-owi pozyskiwanie pracowników o wymaganych wysokich kompetencjach, w szczególności pracowników z wykształceniem medycznym. Stworzenie możliwości pracy w NFZ i uzyskiwania jednocześnie dochodów na rynku pracy w ramach innej aktywności zawodowej przyczyni się do zwiększenia konkurencyjności NFZ-u jako pracodawcy – podkreślono.
Projektowane przepisy mają również ujednolicić zasady monitorowania realizacji umów zawartych z NFZ-em, rozszerzyć monitoring na umowy z aptekami realizującymi refundację oraz uporządkować kompetencje oddziałów wojewódzkich Funduszu. W efekcie – jak zakładają autorzy projektu – kontrole prowadzone przez NFZ mają być bardziej jednolite, skuteczniejsze i pozwolić na lepszy nadzór nad wydatkowaniem publicznych środków w całym systemie ochrony zdrowia.
Źródło: https://legislacja.gov.pl/
