Rak jelita grubego to jeden z najgroźniejszych przeciwników, z jakimi mierzą się pacjenci w regionie. Choć badania profilaktyczne są darmowe i dostępne bez skierowania, wciąż zbyt mało osób decyduje się na kolonoskopię. Łódzki Oddział Wojewódzki NFZ ostrzega: ten nowotwór przez lata może nie dawać żadnych objawów.
W 2025 roku w województwie łódzkim wykonano blisko 6400 badań w ramach programu profilaktycznego. To wzrost w porównaniu do roku ubiegłego, jednak statystyki wciąż budzą niepokój ekspertów. W naszym województwie do darmowej kolonoskopii kwalifikuje się aż 512 tysięcy mieszkańców, ale skorzystało z niej zaledwie 18 proc. uprawnionych.
Podstępny wróg uderza bez ostrzeżenia
Rak jelita grubego zajmuje trzecie miejsce wśród najczęściej występujących nowotworów złośliwych w Polsce. Liczba zachorowań drastycznie rośnie – jeszcze na początku wieku notowano 11,5 tys. przypadków rocznie, w 2022 roku było to już 18,8 tys. To oznacza, iż choruje średnio co dwutysięczny Polak.
– Nie wolno czekać na objawy choroby, badania przesiewowe wykonujemy wówczas, gdy nie mamy niepokojących symptomów. Chciałem tutaj przypomnieć, iż rak jelita grubego rozwija się wiele lat bezobjawowo. o ile daje on objawy (krwawienia, bóle, utratę masy ciała), może być już zaawansowany, a wówczas rokowanie jest znacznie gorsze – apeluje dr hab. n. med. Michał Mik, profesor Uniwersytetu Medycznego w Łodzi.
Kto może zbadać się za darmo?
Program profilaktyczny skierowany jest do osób w grupach podwyższonego ryzyka:
- osoby w wieku 50–65 lat,
- osoby w wieku 40–49 lat, jeżeli u ich najbliższych krewnych rozpoznano wcześniej nowotwór jelita grubego.
Co istotne, NFZ nie limituje tych badań. Fundusz zapłaci za każdego pacjenta, który zgłosi się do programu. W 2025 roku łódzki oddział wydał na ten cel 6 mln zł.
Strach ma wielkie oczy – kolonoskopia nie boli
Wiele osób rezygnuje z badania ze strachu przed bólem. Tymczasem współczesna medycyna pozwala na przeprowadzenie kolonoskopii w znieczuleniu miejscowym lub ogólnym. Procedura trwa od 15 do 40 minut i pozwala nie tylko wykryć zmiany, ale często od razu je usunąć.
W województwie łódzkim badania realizuje 19 pracowni endoskopii. Najwięcej zabiegów w minionym roku wykonała Przychodnia Specjalistyczna Med.-Gastr (1336 badań). Z kolei pacjenci wymagający już leczenia onkologicznego najczęściej trafiali do szpitala im. Kopernika w Łodzi, który objął opieką 828 chorych.
Gdzie się zbadać? Pełna lista placówek realizujących program dostępna jest w wyszukiwarce GSL NFZ. Pamiętaj, iż przed wizytą należy skontaktować się z wybranym ośrodkiem, aby otrzymać instrukcję przygotowania do badania.
