Nowa definicja edukacji. Relacja z XIII Festiwalu Filmowego Twórczości Osób Niepełnosprawnych [21.10.2026]

Trzynaście poruszających historii, nowe spojrzenie na proces uczenia się i pełna empatii artystyczna ekspresja – 21 października 2026 r. w Białej Podlaskiej odbył się finał XIII Festiwalu Filmowego Twórczości Osób Niepełnosprawnych. Wydarzenie pod hasłem „NiepełnoSPRAWNI i edukacja” po raz kolejny pokazało, iż język filmu przełamuje bariery, a kreatywność uczestników placówek terapeutycznych nie zna granic.

Finałowa gala odbyła się w auli Regionalnego Ośrodka Badań i Rozwoju AWF w Białej Podlaskiej. Wydarzenie otworzył Jakub Semeniuk, kierownik Warsztatu Terapii Zajęciowej w Białej Podlaskiej. Zgromadzonych gości i twórców powitały władze samorządowe oraz reprezentanci instytucji wspierających. W imieniu Michała Litwiniuka, Prezydenta Miasta Biała Podlaska, który objął wydarzenie patronatem honorowym, w uroczystości wziął udział Wojciech Chilewicz, Naczelnik Gabinetu Prezydenta.

W wydarzeniu uczestniczyli również m.in.: ks. Paweł Zazuniak, dyrektor Caritas Diecezji Siedleckiej, Małgorzata Malczuk, Dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie oraz Kamil Węgliński, kierujący Miejskim Ośrodkiem Pomocy Społecznej w Białej Podlaskiej. Głównym organizatorem imprezy był Caritas Diecezji Siedleckiej Warsztat Terapii Zajęciowej w Białej Podlaskiej we współpracy z Filią AWF Józefa Piłsudskiego, przy wsparciu ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON).

Filmowe spojrzenie na edukację

Tegoroczny motyw przewodni dał autorom etiud ogromną przestrzeń do interpretacji. Pojęcia tego nie ograniczono wyłącznie do ram szkolnych i tradycyjnych podręczników. W zaprezentowanych filmach opowiadano o budowaniu relacji, drodze do samodzielności, wzajemnym szacunku oraz odkrywaniu własnego potencjału.

Znaczenie tej idei podczas otwarcia uroczystości podkreślił Jakub Semeniuk:

„Edukacja to nie tylko zdobywanie wiedzy, ale także nauka wzajemnego szacunku, otwartości i zrozumienia dla drugiego człowieka. Powinna być przestrzenią, w której każdy, niezależnie od możliwości i ograniczeń, ma szansę rozwijać swoje talenty, realizować marzenia i odkrywać własny potencjał. Dzisiejszy Festiwal pokazuje, iż osoby z niepełnosprawnościami mają wiele do powiedzenia, a film może być wyjątkową lekcją wrażliwości dla nas wszystkich. Bo edukacja to nie jest tylko to, czego możemy nauczyć osoby z niepełnosprawnością, ale też to, czego możemy nauczyć się od nich – cierpliwości, determinacji, dostrzegania rzeczy, które na co dzień mijamy bez uwagi.”

Jury pod wodzą Wojciecha Solarza

Głównym punktem programu była prezentacja 13 dzieł filmowych zrealizowanych przez uczestników warsztatów terapii zajęciowej (WTZ) oraz środowiskowych domów samopomocy (ŚDS) z regionu i Krakowa. Pracom przyglądało się jury, któremu przewodniczył Wojciech Solarz, aktor, reżyser i scenarzysta. Artysta w połowie września, przeprowadził dla twórców warsztaty poświęcone tajnikom kina.

Podczas ogłaszania werdyktu Solarz chwalił autorów za szukanie własnego, nierzadko abstrakcyjnego języka wizualnego. Odwołując się do cytatu z Alberta Einsteina wykorzystanego w jednym z obrazów, przypomniał, iż wyobraźnia potrafi sięgać dalej niż sama wiedza.

Laureaci konkursu i wybór publiczności

Ocenianie konkursowych dzieł było sporym wyzwaniem ze względu na wyrównany poziom i ogromne zaangażowanie twórców. Ostatecznie najwyższe uznanie w oczach jurorów zyskały trzy produkcje:

I Miejsce: Warsztat Terapii Zajęciowej w Białej Podlaskiej za film „Księga Czasu”.

II Miejsce: Środowiskowy Dom Samopomocy w Białej Podlaskiej za produkcję „Szkolne czary-mary”.

III Miejsce: Warsztat Terapii Zajęciowej w Siedlcach za obraz wpisujący się bezpośrednio w nurt hasła przewodniego „Niepełnosprawni i edukacja”.

Prawdziwym triumfatorem festiwalu okazał się Środowiskowy Dom Samopomocy z Białej Podlaskiej – ich film zdobył serca zgromadzonej widowni i został uhonorowany również Nagrodą Publiczności. Pozostałe placówki uczestniczące w przeglądzie otrzymały pamiątkowe dyplomy oraz upominki w podziękowaniu za ich pasję i wkład w rozwój kultury.

Muzyka i integracja

Finałowa gala miała oprawę pełną euforii i muzycznych akcentów. Dopełnieniem emocji był występ zespołu Akademii Wychowania Muzycznego, Filia w Białej Podlaskiej, który porwał zgromadzoną publiczność. Na zakończenie wydarzenia uczestnicy obejrzeli również pokaz specjalny pełnometrażowej produkcji „Jeden na milion” w reżyserii Jona Gunna.

Więcej niż film

XIII Festiwal Filmowy Twórczości Osób Niepełnosprawnych przypomniał, iż sztuka kinowa to doskonały nośnik emocji i potężne narzędzie integracji społecznej. Prace przygotowane przez uczestników ośrodków terapeutycznych pokazały, iż nauka ma wiele twarzy – od codziennej samodzielności po budowanie wzajemnego zrozumienia i odkrywanie potencjału drzemiącego w każdym człowieku. Inicjatywa ta na stałe wpisała się w pejzaż inspirujących wydarzeń regionu, dając uczestnikom przestrzeń do samorealizacji i budowania pewności siebie.

W gronie patronów medialnych tegorocznej edycji znalazł się m.in. Biuletyn Internetowy Lubelskiego Forum Organizacji Osób Niepełnosprawnych – Sejmik Wojewódzki niepelnosprawnilublin.pl.

Galeria zdjęć

Tekst i foto: Agnieszka C. Gałązka

Materiał powstał w ramach projektu „Wzmacniamy aktywność”
realizowanego w okresie 01.01.2025 r. – 29.02.2028 r.
przez Lubelskie Forum Organizacji Osób Niepełnosprawnych – Sejmik Wojewódzki

Zadanie publiczne jest dofinansowane ze środków PFRON

UWAGA: Pobieranie, kopiowanie i jakiekolwiek inne wykorzystanie treści dostępnych w powyższym materiale wymaga pisemnej zgody LFOON – SW będącego właścicielem serwisu www.niepelnosprawnilublin.pl.