Jeszcze kilkanaście minut temu Marta siedziała przy stole z dzieckiem, pomagała w odrabianiu lekcji, planowała rodzinny weekend. Nagle pojawia się pulsujący ból, światło zaczyna razić, dźwięki stają się nie do zniesienia. Zamiast wspólnego popołudnia – ciemny pokój i walka z kolejnym napadem migreny.
Dla milionów kobiet to nie jednorazowy epizod, ale codzienność. Migrena od lat pozostaje jedną z najbardziej bagatelizowanych chorób neurologicznych, choć potrafi całkowicie wyłączyć z życia rodzinnego, zawodowego i społecznego. Szczególnie mocno dotyka kobiet – młodych mam, aktywnych zawodowo partnerek, osób próbujących godzić wiele ról jednocześnie.
Migrena to nie „zwykły ból głowy”
Choć wiele osób przez cały czas uważa migrenę za przejściową dolegliwość, lekarze nie mają wątpliwości – to przewlekła choroba neurologiczna. Według danych Światowej Organizacji Zdrowia jest jedną z najczęstszych przyczyn niepełnosprawności u młodych kobiet. W Polsce może dotyczyć choćby 5–6 milionów osób, a kobiety chorują choćby trzy razy częściej niż mężczyźni.
Napadowi migreny często towarzyszą:
- silny, pulsujący ból głowy,
- nadwrażliwość na światło i dźwięki,
- nudności i wymioty,
- zaburzenia widzenia,
- ogromne zmęczenie i trudności z koncentracją.
W przypadku migreny przewlekłej objawy mogą pojawiać się choćby przez 15 dni w miesiącu lub częściej.
Dlaczego migrena częściej dotyka kobiet?
Eksperci wskazują przede wszystkim na gospodarkę hormonalną. Estrogeny wpływają na układ nerwowy i mogą zwiększać podatność na napady migreny. Dlatego wiele kobiet obserwuje nasilenie objawów:
- przed miesiączką,
- w czasie owulacji,
- podczas ciąży,
- po porodzie,
- w okresie menopauzy.
Nie bez znaczenia pozostają także stres, przeciążenie obowiązkami, brak snu i życie w ciągłym napięciu. Kobiety częściej pełnią jednocześnie role opiekunek, partnerek i pracownic, a organizm szybciej reaguje przeciążeniem.
„Wiele młodych mam żyje w poczuciu winy”
Na emocjonalny wymiar choroby wskazuje m.in. dr hab. n. med. Marta Waliszewska-Prosół z Kliniki Neurologii Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu.
– Migrena przewlekła to nie „zwykły ból głowy”, ale ciężka choroba neurologiczna, która wpływa na wszystkie obszary życia pacjentki – relacje rodzinne, pracę zawodową i możliwość aktywnego uczestniczenia w życiu dzieci. Wiele młodych mam żyje w poczuciu winy, iż przez kolejne napady migreny nie mogą być tak obecne i aktywne, jak by chciały – mówi dr hab. Marta Waliszewska-Prosół.
To właśnie poczucie winy jest jednym z najczęściej pomijanych skutków migreny kobiecej. Choroba odbiera nie tylko zdrowie, ale też ważne chwile – szkolne występy dzieci, rodzinne wyjazdy czy zwykłe codzienne aktywności.
Jak odróżnić migrenę od zwykłego bólu głowy?
Warto skonsultować się z neurologiem, jeśli:
- ból powraca regularnie,
- trwa kilka lub kilkanaście godzin,
- utrudnia normalne funkcjonowanie,
- towarzyszą mu nudności lub nadwrażliwość na bodźce,
- leki przeciwbólowe przestają działać,
- liczba napadów zwiększa się z miesiąca na miesiąc.
Niepokojącym sygnałem jest także konieczność częstego sięgania po środki przeciwbólowe. Nadużywanie leków może prowadzić do dodatkowych bólów głowy i pogorszenia stanu zdrowia.
Co może wywoływać napady migreny?
Lista potencjalnych triggerów jest długa, ale najczęściej wymienia się:
- stres i przemęczenie,
- brak snu,
- odwodnienie,
- pomijanie posiłków,
- intensywne światło,
- alkohol,
- niektóre produkty spożywcze (np. dojrzewające sery, czerwone wino),
- zmiany hormonalne.
Pomocne może być prowadzenie dziennika migrenowego, w którym zapisuje się moment wystąpienia bólu, długość napadu i możliwe czynniki wyzwalające.
Nowoczesne leczenie daje nadzieję
Jeszcze kilka lat temu wiele osób słyszało jedynie: „taka pani/pana uroda”. Dziś możliwości terapii są znacznie większe. Coraz częściej stosuje się leczenie profilaktyczne, które może znacząco ograniczyć liczbę napadów.
– Nowoczesne i skuteczne leki istotnie redukują ilość dni z migreną i z bólem głowy w miesiącu, są dobrze tolerowane i bezpieczne. U części pacjentów zmniejszają liczbę dni z bólem migrenowym choćby o połowę – podkreśla dr hab. Marta Waliszewska-Prosół.
Coraz większe znaczenie mają także nowoczesne terapie z grupy gepantów oraz leczenie biologiczne. Specjaliści podkreślają jednak, iż dostęp do terapii przez cały czas bywa utrudniony, szczególnie dla osób korzystających wyłącznie z publicznego systemu ochrony zdrowia.
Jak żyć z migreną? 7 praktycznych wskazówek
1. Nie ignoruj objawów
Im wcześniej postawiona diagnoza, tym większa szansa na skuteczne leczenie.
2. Dbaj o regularny sen
Organizm osób z migreną źle reaguje na zbyt krótki, ale także zbyt długi sen.
3. Pij wodę
Odwodnienie to jeden z częstszych wyzwalaczy napadów.
4. Jedz regularnie
Spadki poziomu cukru mogą prowokować ból głowy.
5. Naucz się redukować stres
Pomocne bywają joga, spacery, terapia oddechowa czy psychoterapia.
6. Ogranicz samodzielne przyjmowanie leków przeciwbólowych
Zbyt częste ich stosowanie może pogłębiać problem.
7. Poszukaj wsparcia
Migrena wpływa na relacje rodzinne i psychikę. Rozmowa z bliskimi lub grupą wsparcia może realnie pomóc.
Migrena a zdrowie psychiczne
Przewlekły ból często prowadzi do bezsenności, obniżonego nastroju, lęku i depresji. Kobiety cierpiące na migrenę częściej zmagają się także z wypaleniem emocjonalnym i społecznym wycofaniem.
Dlatego leczenie migreny powinno obejmować nie tylko farmakoterapię, ale również wsparcie psychiczne i zmianę stylu życia.
Migrena nie powinna odbierać życia
Wokół migreny przez cały czas funkcjonuje wiele stereotypów – iż to przesada, fanaberia albo „silniejszy ból głowy”. Tymczasem nieleczona choroba może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych i społecznych.
Dobra wiadomość jest taka, iż współczesna medycyna daje coraz skuteczniejsze możliwości leczenia. najważniejsze są jednak szybka diagnoza, świadomość objawów i dostęp do specjalistycznej pomocy.
Newsletter
Chcesz być na bieżąco? Zapisz się!
