Brak koordynacji i sprecyzowanych ścieżek pacjenta obniża skuteczność leczenia w neurologii

Efekty leczenia chorób układu nerwowego, w tym stosowania nowoczesnych leków są gorsze od oczekiwań, ponieważ brakuje interdyscyplinarnej opieki i jasno sprecyzowanych ścieżek pacjenta.

Prof. Bartosz Karaszewski, konsultant krajowy w dziedzinie neurologii podkreśla, iż w ostatnich latach w polskiej neurologii nastąpiło wiele zmian na lepsze, aczkolwiek zawdzięczamy to procesom oddolnym, czyli działaniom środowiska neurologów. W tym obszarze wciąż jest wiele do zrobienia od strony organizacyjnej i systemowej – “Sami jako środowisko sobie z tym nie poradzimy, musi być to po prostu interwencja centralna”. Obciążenie społeczne i ekonomiczne schorzeniami neurologicznymi jest wyższe niż w przypadku chorób układu krążenia czy chorób nowotworowych. Dzieje się tak, ponieważ w przypadku chorób układu nerwowego czas życia pacjenta z coraz większą niepełnosprawnością jest zwykle długi. Największy wpływ udary mózgu, choroby otępienne m.in. choroba Alzheimera, migrena, neuropatia cukrzycowa, padaczka, choroby demielinizacyjne m.in. stwardnienie rozsiane. Najczęstszą przyczyną trwałej niepełnosprawności jest udar mózgu, natomiast u młodych dorosłych, poza urazami głowy – to stwardnienie rozsiane. Migreny natomiast należą do częstych przyczyn absencji chorobowej.

Profesor Karaszewski wskazuje, iż wciąż przybywa nowych metod leczenia czy leków mogących zatrzymać lub spowolnić proces chorobowy. O ile w farmakoterapii Polska wypada dobrze na tle sąsiednich państw, to w przypadku procedur zabiegowych – takich jak przykładowo trombektomia – mamy jeszcze dużo do zrobienia. Zabiegi te są wykonywane zbyt rzadko i zbyt późno, co przekłada się na przeżywalność pacjentów z udarem. “Najważniejsze jest w tej chwili wdrożenie wczesnej detekcji. Konieczna jest identyfikacja pacjentów na wczesnym etapie choroby. o ile chodzi o innowacyjne terapie, bardzo potrzebujemy koordynatorów programów lekowych” – mówi konsultant krajowy. Te działania są niezbędne, aby upłynnić ścieżkę pacjenta. W trakcie posiedzenia parlamentarnego zespołu ds leczenia chorób neurologicznych dyskutowano również o stworzeniu systemu kompleksowej opieki nad pacjentami z udarem, wzorem programu KOS-Zawał. Prof. Karaszewski powiedział, iż już jest przygotowany dokument opisujący koncepcję takiego rozwiązania.

“Wyratowanie chorego, który miał udar – to jedno, a przywrócenie do życia – to drugie” – podkreśla Wojciech Machajek, wiceprezes Fundacji Chorób Mózgu, zwracając uwagę m.in. na małą dostępność fizjoterapii. “System nie widzi pacjenta neurologicznego adekwatnie do jego potrzeb” – potwierdza prof. Anetta Lasek-Bal, apelując o tworzenie ścieżek pacjenta. Placówki medyczne mają możliwości nowoczesnego leczenia – takie jak np. trombektomia w udarze – jednakże wielu pacjentów trafia do nich za późno. A o ile pacjent przejdzie leczenie zabiegowe, to w wielu przypadkach zbyt późno rozpoczyna rehabilitację, co niweluje efekty leczenia i podnosi koszty opieki.

Prof. Joanna Jędrzejczak, prezes Polskiego Towarzystwa Epileptologii, zwraca uwagę na koszty leczenia padaczki. Aż 70 proc. stanowią koszty pośrednie, przede wszystkim związane z wypadaniem osób z rynku pracy i przejściem na rentę. Największą część kosztów związanych bezpośrednio z leczeniem stanowi hospitalizacja. Dlatego “niezwykle istotne jest stworzenie systemu referencyjności, gdyż on nie tylko daje zmniejszenie kosztów , ale przede wszystkim poprawia jakość diagnostyki i leczenia, oraz daje to, co jest najważniejsze, czyli pacjentowi lepsze funkcjonowanie społeczne”. Prof. Halina Sienkiewicz-Jarosz, prezes elekt Polskiego Towarzystwa Neurologicznego zaapelowała o włączenie do koszyka świadczeń gwarantowanych inwazyjnej diagnostyki i leczenia operacyjnego padaczki. Jak wskazała, w tej chwili pacjenci na procedury z zastosowaniem elektrod wprowadzanych przez neurochirurgów są wysyłani do innych państw np. do Czech.

Starzenie się społeczeństwa wiąże się z narastającym problemem chorób neurozwyrodnieniowych. Prof. Agnieszka Gorzkowska ze Śląskiego Uniwersytetu Medycznego zaprezentowała wyniki badań z których jasno wynika, iż brak odpowiedniej opieki nad pacjentami z chorobami otępiennymi zwiększa liczbę ich hospitalizacji z innych przyczyn. To z kolei oznacza dużo wyższe koszty dla systemu opieki niż skuteczne, interdyscyplinarne wsparcie chorego w ramach AOS.