Przewlekłe zmęczenie należy do najczęstszych objawów choroby nowotworowej, a pojawia się zwykle między drugim a trzecim stadium raka — wyjaśnił w rozmowie z Medonetem chirurg onkologiczny dr hab. n. med. Stanisław Hać.
— Można powiedzieć, iż nowotwór wręcz kradnie naszą własną energię — mówi dr hab. n. med. Stanisław Hać, specjalista chirurgii onkologicznej.Lekarz wskazuje trzy mechanizmy, przez które rak odbiera siły. Pierwszy działa bezpośrednio: guz ma własny metabolizm i potrzebuje paliwa do rozwoju, więc sięga po tkankę tłuszczową, a zwłaszcza mięśnie. Masa mięśniowa się kurczy, chory chudnie, a wysiłek, który wcześniej nie sprawiał trudności, staje się coraz większym wyzwaniem.
Drugi element to przewlekła anemia wynikająca ze stałej utraty krwi. Dotyczy głównie nowotworów przewodu pokarmowego — żołądka, dwunastnicy, a przede wszystkim jelita grubego. Guz rozrastający się do wnętrza przewodu pokarmowego łatwo ulega mikrouszkodzeniom i krwawi, choć pacjent może tego nie zauważać. Niedobór tlenu w narządach prowadzi do osłabienia.
Trzeci mechanizm to zaburzenie gospodarki hormonalnej, która wprost wpływa na wydolność. Dr Hać wspomina tu o nierozpoznanej cukrzycy — insulina jest hormonem, a przykładem raka, który może ją wywołać, jest nowotwór trzustki.
Dystans spaceru i liczba pięter
Zmęczenia związanego z rakiem nie da się łatwo zdefiniować, ale lekarz wymienia dwie najczęstsze cechy. Pierwsza to dystans marszu po płaskim — pacjent zauważa, iż przejście z jednego punktu do drugiego staje się coraz trudniejsze. Druga to liczba pięter, które jest w stanie pokonać.
Na początku spadek wydolności bywa tak subtelny, iż chory go nie dostrzega. Dr Hać zwraca uwagę na smartwatche, choćby te najprostsze, które oceniają EKG czy częstość tętna. Zastrzega jednak, iż teza „spada wydolność, więc trzeba badać się pod kątem raka” jest fałszywa. Po 40. roku życia kondycję obniżają też otyłość i zaburzenia układu krążenia, na przykład miażdżyca.
— Nie można skupiać się na jednym czynniku, ale raczej na tym, iż pojawia się pewna konstelacja symptomów — utrata wagi, spadek wydolności i inne dolegliwości — mówi dr Hać.Na jakim etapie pojawia się objaw
W pierwszym stadium choroba nie rozprzestrzeniła się do okolicznych węzłów chłonnych i zwykle nie daje objawów ogólnoustrojowych. Stadium czwarte to etap pełnoobjawowy z przerzutami. Przewlekłe zmęczenie lokuje się między drugim a trzecim stadium — na granicy między rakiem, który da się leczyć operacyjnie, chemioterapią i leczeniem celowanym, a nowotworem o ograniczonych możliwościach terapii.
Dr Hać dodaje, iż istnieje wiele nowotworów, które nie wywołują przewlekłego zmęczenia ani anemii. Należą do nich między innymi nowotwory tarczycy oraz czerniak.
