Ważne stanowisko GIF w sprawie aptek internetowych!

Pod koniec stycznia do Głównego Inspektora Farmaceutycznego wpłynęła petycja dotycząca zasad prowadzenia wysyłkowej sprzedaży leków. Jej autorzy domagali się do GIF wydania nowych wytycznych dla aptek w tym zakresie. Miały one dotyczyć przede wszystkim zasad doboru wykonawców i podwykonawców usług transportowych.

Autorzy petycji przekonywali, iż w tej chwili apteki internetowe korzystają w tym celu z usług “zwykłych” firm kurierskich. Takich, które nie gwarantują bezpiecznego transportu leków, ale oferują za to niską cenę usług.

– Obecna praktyka, w której apteki internetowe, kierując się wyłącznie kryterium ceny, wybierają przenośników nieobjętych nadzorem GIF, a przez to niezobligowanych do przestrzegania wymagań transportu w obrocie farmaceutycznym, stoi w sprzeczności z normami i podstawowymi zasadami obrotu farmaceutycznego – twierdzili autorzy petycji.

• Czytaj również: Niska cena ważniejsza od bezpieczeństwa? Rzeczywistość dostaw leków z aptek internetowych…

Przekonywali aby GIF wydał komunikat przypominający kierownikom aptek o ich osobistej odpowiedzialności za wybór przewoźnika leków, który daje rękojmię zachowania standardów DPD. Chceli też kontroli w aptekach prowadzących wysyłkową sprzedaż leków, aby sprawdzić warunki transportu leków do pacjentów.

DPD nie obowiązuje aptek…

Okazuje się, iż odpowiedź Głównego Inspektora Farmaceutycznego może rozczarować autorów petycji. W ocenie GIF postulat, aby apteki przy prowadzeniu wysyłkowej sprzedaży leków były zobligowane do korzystania wyłącznie z wyspecjalizowanych firm transportowych obsługujących hurtownie, nie ma podstaw prawnych. Urząd zaznacza, iż wymagania DPD:

• „dotyczą przedsiębiorców prowadzących obrót hurtowy produktami leczniczymi”.

• „nie odnoszą się do podmiotów prowadzących obrót detaliczny lekami, takimi jak apteki czy punkty apteczne”.

– Tym samym nie istnieje podstawa prawna pozwalająca wymagać od tych podmiotów zawierania umów transportowych wyłącznie z przedsiębiorcą posiadającym zezwolenie na obrót hurtowy i zapewniającym stosowanie wymagań DPD – wskazuje wprost GIF.

Obowiązki apteki i odpowiedzialność kierownika

Brak wymogu stosowania DPD nie oznacza jednak „wolnej amerykanki” w transporcie przesyłek z lekami. Prawo farmaceutyczne nakłada na apteki rygorystyczne obowiązki w zakresie nadzoru nad jakością dostawy.

Zgodnie z przytoczonymi przepisami, podmioty detaliczne są zobowiązane do:

• Zapewnienia nadzoru nad odpowiednimi warunkami transportu.

• Zabezpieczenia leku przed szkodliwym działaniem czynników zewnętrznych.

• Utrzymania jakości, integralności oraz identyfikowalności produktu.

GIF przypomina, iż proces ten obejmuje „obowiązek zabezpieczenia leku przed szkodliwym działaniem wysokiej i niskiej temperatury, światła i wilgoci oraz innych niekorzystnych czynników, a także utrzymanie podczas transportu temperatury określonej przez podmiot odpowiedzialny lub odpowiednią farmakopeę”.

Kluczową rolę w tym procesie odgrywa kierownik apteki. To on, w ramach „osobistego kierowania apteką”, musi sprawować nadzór nad bieżącą działalnością, w tym nad wydawaniem i identyfikacją produktów. Każda wysyłka musi odbywać się w warunkach zapewniających „bezpieczeństwo jego stosowania”.

Granice ochrony i nielegalne kanały sprzedaży

Odpowiedź GIF stawia wyraźną granicę między produktem leczniczym a pozostałym asortymentem aptecznym. Restrykcyjne przepisy transportowe nie mają zastosowania do suplementów diety czy kosmetyków.

Główny Inspektorat Farmaceutyczny przypomina też, „sprzedaż wysyłkowa leków prowadzona przez inne podmioty, w tym placówki obrotu pozaaptecznego, jest zatem działaniem nielegalnym”.

• Czytaj również: Ryzykowne zakupy w aptece internetowej. Transport leków poza kontrolą?

Prawo do sprzedaży wysyłkowej leków posiadają wyłącznie apteki ogólnodostępne i punkty apteczne. Każda inna forma dystrybucji (np. przez sklepy ogólnospożywcze czy stacje benzynowe w formie wysyłkowej) stanowi naruszenie przepisów.

Edukacja pacjenta – czyja to rola?

W odpowiedzi na postulat edukowania pacjentów o ryzykach związanych z transportem, GIF powtórzył, iż zapewnienie adekwatnego transportu oraz jakości produktu leczniczego pozostaje obowiązkiem podmiotów prowadzących obrót. Z kolei pacjent powinien otrzymać produkt pełnowartościowy bez konieczności samodzielnego weryfikowania warunków jego dostarczenia.

Jednocześnie organ zapewnił, iż działania edukacyjne są prowadzone systematycznie. Wyniki tych prac oraz ważne komunikaty (jak ten z 12 marca 2026 r.) są publikowane na stronie internetowej urzędu.

©MGR.FARM