Spersonalizowana szczepionka na czerniaka oparta na technologii mRNA – w połączeniu z immunoterapią – daje dobre wyniki w dużym badaniu klinicznym – poinformowali przedstawiciele dwóch firm Moderna i MSD (znanej w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie jako Merck), które wspólnie testują nową metodę leczenia.
Spersonalizowana terapia mRNA autogenem intismeranem w połączeniu z pembrolizumabem osiągnęła pozytywne wyniki w badaniu klinicznym III fazy INTerpath-001 obejmującym pacjentów z czerniakiem skóry o wysokim ryzyku nawrotu po całkowitym usunięciu guza.
Wcześniej, w styczniu 2026 roku, informowano o wynikach II fazy badania – które wykazało, iż terapeutyczna szczepionka mRNA zmniejszyła ryzyko nawrotu czerniaka lub zgonu z jego powodu o 49 proc. w okresie pięciu lat.
Notowania spółki Moderna na Wall Street wzrosły o 160% po ogłoszeniu komunikatu o przełomowych wynikach badań klinicznych trzeciej fazy nad szczepionką mRNA przeciwko czerniakowi.
Szczepionka mRNA na czerniaka
Badaniem III fazy objęto 1137 pacjentów chorych na czerniaka wysokiego ryzyka lub w stadium zaawansowanym (od IIB do IV), u których chirurgicznie usunięto wykrywalne zmiany nowotworowe.
Ochotników przydzielono losowo do grup otrzymujących przez około rok do dziewięciu dawek pembrolizumabu (firmy MSD, znanej w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie jako Merck) w połączeniu ze spersonalizowaną szczepionką (firmy Moderna), opartą na technologii mRNA – lub sam pembrolizumab.
Personalizowana szczepionka mRNA jest opracowywana na podstawie analizy mutacji, występujących w guzach nowotworowych konkretnych pacjentów.
W trakcie badania nie odnotowano nowych działań niepożądanych w związku ze stosowaniem terapii skojarzonej. Działania niepożądane były zbliżone do tych, które występują po szczepionkach powszechnie stosowanych w przypadku innych chorób.
Co najważniejsze, metoda ta pozwoliła na istotne wydłużenie czasu przeżycia pacjentów bez nawrotu czerniaka w porównaniu z leczeniem samym pembrolizumabem. Leczenie to ograniczyło również ryzyko tworzenia się przerzutów do innych części ciała.
– Każdy guz charakteryzuje się unikalnym zestawem mutacji – choćby u pacjentów z tym samym rodzajem nowotworu. Spersonalizowana szczepionka ma celować w konkretne mutacje występujące w guzie danego pacjenta. Pod tym względem różni się od podejścia uniwersalnego, jednakowego dla wszystkich – skomentowała, cytowana przez CNBC dr Jane Healy, dyrektor ds. wczesnego rozwoju terapii onkologicznych w firmie MSD.
Nowa Szczepionka ma „wytrenować” układ odpornościowy tak, aby rozpoznawał i niszczył komórki, posiadające unikalne antygenu na powierzchni komórek nowotworu. Stosowany łącznie z nią pembrolizumab (immunoterapeutyk) dodatkowo wspomaga organizm w skuteczniejszym zwalczaniu nowotworu.
Wstępne dane z badania III fazy potwierdzają, iż takie połączenie terapii może stanowić nową opcję leczenia czerniaka – nowotworu, który odpowiada za zaledwie około 1 proc. przypadków nowotworów skóry, ale jest przyczyną zdecydowanej większości zgonów z tego powodu. Do większości nawrotów czerniaka dochodzi w ciągu dwóch–trzech lat od pierwotnego leczenia i usunięcia zmiany.
W ramach badania III fazy kontynuowana będzie ocena innych parametrów, w tym korzyści w zakresie całkowitego czasu przeżycia pacjentów.
Producenci nowej terapii planują przedstawić dotychczasowe wyniki podczas nadchodzącej międzynarodowej konferencji medycznej. Nie wiadomo na razie, kiedy zamierzają złożyć wnioski o dopuszczenie preparatu do obrotu w USA.
Jak oceniają, spersonalizowana szczepionka przeciwnowotworowa może ostatecznie okazać się skuteczna w leczeniu wielu rodzajów nowotworów – nie tylko czerniaka. w tej chwili realizowane są badania oceniające jej działanie w terapii m.in. niedrobnokomórkowego raka płuca, raka pęcherza moczowego oraz raka nerkowokomórkowego.
Przełowmowa szczepionka mRNA w leczeniu czerniaka – komentarz eksperta
Mamy pierwsze wyniki badań, które dowodzą, iż spersonalizowana szczepionka przeciwnowotworowa działa i ma ogromną skuteczność w leczeniu czerniaka – ocenił prof. Piotr Rutkowski z Narodowego Instytutu Onkologii. Dodał, iż jest to również sygnał, iż może ona być wysoce skuteczna w leczeniu innych nowotworów.
Prof. Piotr Rutkowski, kierownik Kliniki Nowotworów Tkanek Miękkich, Kości i Czerniaków Narodowego Centrum Onkologii im. M. Skłodowskiej-Curie – PIB w Warszawie oraz przewodniczący Polskiego Towarzystwa Onkologicznego odniósł się w ten sposób do doniesień medialnych nt. sukcesu szczepionki mRNA w leczeniu chorych na czerniaka.
– Polscy pacjenci mieli szczęście, ponieważ w Narodowym Instytucie Onkologii otworzyliśmy wcześnie to badanie. I objęliśmy nim ponad 50 chorych na czerniaka. Na całym świecie brało w nim udział ok. 1100 osób. Można wiec ocenić iż Polska miała duży wpływ na wyniki tego badania – podkreślił specjalista.
Szczepionka jest opracowywana dla konkretnego pacjenta na podstawie analizy mutacji, występujących w komórkach jego nowotworu. Zastosowanie jej w połączeniu z immunoterapią pozwoliło na istotne wydłużenie czasu przeżycia pacjentów bez nawrotu czerniaka, a także ograniczyło ryzyko tworzenia się przerzutów do innych części ciała.
– Dzięki szczepionce mRNA uczymy układ odporności rozpoznawania swojego nowotworu. To badanie dowiodło, iż dodanie jej do standardowej immunoterapii zmniejsza o 60 proc. względne ryzyko zgonu lub przerzutów odległych. W czerniaku jest to niesamowita poprawa – powiedział specjalista.
Ocenił, iż szczepionka może być dostępna dla chorych za 1-1,5 roku.
– Wszyscy chcą jak najszybszej dostępności tej terapii. Myślę, iż te wyniki pozwolą już na jej rejestrację – zaznaczył prof. Rutkowski.
Przypomniał, iż już wcześniej były próby tworzenia szczepionek przeciwnowotworowych, ale nigdy nie były to terapie tak bardzo spersonalizowane.
– Ta szczepionka może zwiększyć skuteczność leczenia nie tylko czerniaka, ale też innych nowotworów. w tej chwili badania toczą się też w innych nowotworach, w tym raku, w tym raku nerki czy raku płuca.
na podstawie: PAP
SPRAWDŹ TAKŻE: SZCZEPIONKA MRNA W RAKU PŁUCA
Post Spersonalizowana szczepionka mRNA w leczeniu czerniaka – przełom? pojawił się poraz pierwszy w Zwrotnikraka.pl.
