Wzrost zachorowań w ośrodkach wypoczynkowych
W lipcu 2026 roku polskie ośrodki wypoczynkowe, zarówno nad morzem, jak i w górach, notują zwiększoną liczbę zakażeń norowirusami. Objawy zakażenia układu pokarmowego mogą wystąpić nagle, także u osób dotychczas zdrowych. Do wywołania infekcji i odwodnienia wystarczy od 18 do 1000 cząsteczek wirusa, co jest znacząco mniejszą dawką niż w przypadku innych bakterii jelitowych, które wymagają milionów drobnoustrojów — mówi dr hab. n. med. Ernest Kuchar, pediatra.
Statystyki zachorowań na norowirusy w Polsce
Według Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego – Państwowego Instytutu Higieny (PZH–PIB) od stycznia do końca maja 2026 roku potwierdzono w kraju 6723 przypadki zakażeń norowirusami. To o około 2000 więcej niż w analogicznym okresie 2025 roku. Norowirusy, należące do rodziny Caliciviridae, odpowiadają za wirusowe zapalenie żołądka i jelit. Charakteryzują się dużą zakaźnością i odpornością na wiele środków dezynfekcyjnych oraz trudnymi warunkami środowiskowymi.
Norowirusy często powodują ogniska zakażeń w hotelach oraz na koloniach. Mogą przetrwać na powierzchniach wielokrotnie dotykanych, takich jak klamki, włączniki światła czy blaty, przez wiele dni. Przenoszą się głównie drogą kropelkową podczas wymiotów lub drogą fekalno-oralną, na przykład po kontakcie z zakażoną powierzchnią i dotknięciu ust. Okres inkubacji wynosi od 12 do 48 godzin.
Objawy zakażenia i różnice względem zatrucia pokarmowego
Infekcja norowirusowa przebiega zwykle z nagłymi objawami, przypominającymi zatrucie pokarmowe. Symptomy obejmują intensywne wymioty bez długotrwałych mdłości, wodnistą biegunkę bez krwi, skurczowe bóle brzucha oraz ogólne objawy, takie jak stan podgorączkowy lub gorączka, dreszcze, bóle mięśni i głowy. Norowirusy nie posiadają osłonki lipidowej, dlatego nie są wrażliwe na popularne żele antybakteryjne na bazie alkoholu.
Badania wskazują, iż regularne mycie rąk zmniejsza ryzyko wystąpienia biegunek o około 30%.
Odwodnienie jako główne zagrożenie infekcji
Największym ryzykiem podczas zakażenia norowirusem jest odwodnienie spowodowane utratą wody i elektrolitów, takich jak sód, potas i chlorki. Żeby mu zapobiec, należy pamiętać, iż picie samej wody nie uzupełnia utraconych składników mineralnych, a słodkie napoje gazowane lub soki mogą nasilać biegunkę. Zaleca się doustne płyny nawadniające (DPN), dostępne w aptekach, przyjmowane w małych ilościach co kilka minut, aby uniknąć kolejnych wymiotów.
Kiedy zgłosić się do lekarza?
Choć infekcja najczęściej ustępuje samoistnie w ciągu 1 do 3 dni, konieczna jest konsultacja lekarska zwłaszcza u małych dzieci, osób starszych oraz pacjentów z chorobami przewlekłymi. Należy zwrócić uwagę na objawy ciężkiego odwodnienia, w tym spierzchnięte wargi, suchy język, brak oddawania moczu przez kilkanaście godzin, zapadnięte oczy, mroczki przed oczami oraz wyraźną apatię lub zaburzenia orientacji. W takich przypadkach może być potrzebne dożylne podanie płynów.
