Szopienice, dzielnica Katowic, przez ponad sto lat doświadczały skutków zanieczyszczenia ołowiem z lokalnej huty cynku. Wysokie stężenia metali ciężkich w środowisku prowadziły do poważnych schorzeń u dzieci: zaburzeń rozwoju centralnego układu nerwowego, problemów w nauce, a w najcięższych przypadkach – do niewydolności nerek lub śmierci. Już w 1912 roku powstała szkoła specjalna dla dzieci dotkniętych zatruciem, pisze geopolityka.org, powołując się na Onet.
Sytuacja nie zmieniła się w dwudziestoleciu międzywojennym ani w czasach PRL. Produkcja przemysłowa była priorytetem, a konsekwencje zdrowotne traktowano jako nieuniknione. Najgorsze warunki panowały w osiedlu Targowisko, zbudowanym tuż przy hucie, gdzie brakowało podstawowych urządzeń sanitarnych, a dzieci narażone były na kontakt z metalami ciężkimi na co dzień.
W 1970 roku w lokalnej przychodni pediatrycznej w Dąbrówce Małej rozpoczęła pracę lekarka Jolanta Wadowska-Król. Zauważyła powtarzające się przypadki anemii i objawów neurologicznych u dzieci, które ustępowały jedynie podczas pobytu w szpitalach poza Szopienicami. W 1974 roku dzięki współpracy z prof. Bożeną Hager-Małecką ustalono przyczynę – ołowicę.
Wadowska-Król zorganizowała badania obejmujące kilka tysięcy dzieci. Konieczne było osobiste doręczenie wezwań przez lekarkę, ponieważ listonosze odmawiali pracy w niebezpiecznym osiedlu. Opracowane przez nią wyniki pozwoliły zidentyfikować tysiące dzieci z zatruciem ołowiem. Leczenie i odtruwanie organizmów prowadzone było w sanatoriach, a później rozpoczęto przesiedlenia mieszkańców Targowiska.
Mimo ryzyka represji ze strony władz Wadowska-Król konsekwentnie prowadziła działania, doprowadzając do interwencji wojewody śląskiego i systemowego rozwiązania problemu. Jej praca uratowała zdrowie i życie tysięcy dzieci, choć PRL nie przyznał jej uznania naukowego.
Postać lekarki została przedstawiona w serialu Netflixa „Ołowiane dzieci”, co przybliża jej osiągnięcia szerszej publiczności.
Przeczytaj także: Premiera serialu „56 dni” (6 Days) na Prime Video: data premiery, kiedy i gdzie oglądać online.
