Nikt nie rodzi się rodzicem -Nowa opowieść o rodzicielstwie

teamrodzina.pl 4 godzin temu

Wystartowała ogólnopolska kampania społeczna „Nikt nie rodzi się rodzicem. Gotowość przychodzi z czasem”, organizowana przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej oraz Fundację Share the Care.

Jej celem jest budowanie bardziej pozytywnej, a jednocześnie realistycznej opowieści o rodzicielstwie – takiej, która nie pomija rzeczywistych wyzwań, ale przypomina również o radości, bliskości i poczuciu sensu, jakie wnosi do życia. Kampania zachęca do rozmowy o pierwszym lub kolejnym dziecku, zmniejsza presję idealnego przygotowania i pokazuje, iż gotowość do rodzicielstwa rozwija się z czasem.

Polki i Polacy przez cały czas chcą mieć dzieci. Badania pokazują jednak, iż między deklarowanymi planami rodzinnymi a ich realizacją istnieje wyraźna różnica. Choć rodzicielstwo kojarzy się z miłością, bliskością i poczuciem sensu, decyzji o pierwszym lub kolejnym dziecku towarzyszą także obawy i wątpliwości. Ważne jest również to, w jaki sposób rozmawiamy o rodzicielstwie. Jak budować przekaz, który nie pomija rzeczywistych trudności, a jednocześnie nie wzmacnia lęku i presji związanej z decyzją o powiększeniu rodziny?

Rodzicielstwo wciąż jest wartością. Co mówią badania?

Czy młode pokolenie odwraca się od rodzicielstwa? Wyniki badań nie potwierdzają tak jednoznacznego obrazu. Według badania CBOS „Pokolenia Z i Y o rodzicielstwie” z 2025 roku, przeprowadzonego wśród osób w wieku 18–44 lat, 44 proc. respondentów chciałoby mieć dwoje dzieci, a kolejne 20 proc. – troje lub więcej. Jednocześnie w grupie osób w wieku 40–44 lat niemal co trzecia (31 proc.) ma mniej dzieci, niż chciałaby mieć.

Co sprawia, iż nie zawsze realizujemy swoje plany dotyczące rodziny? Badania jakościowe przeprowadzone na zlecenie Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, opisane w raporcie „Być czy nie być rodzicem?”, wskazują, iż rodzicielstwo jest coraz częściej postrzegane jako świadomy wybór. Myślimy o tym, jak zmieni się nasze życie, relacja z partnerem i możliwości zawodowe. Jednocześnie rodzicielstwo pozostaje źródłem miłości, bliskości, satysfakcji i osobistego rozwoju.

Podobny obraz wyłania się z badania SGH „GGP-PL: Generacje i Rodziny”, którego pierwsze wyniki przedstawiono we wrześniu 2026 roku. Wśród motywacji do posiadania dziecka 77 proc. respondentów wskazuje satysfakcję z kierowania jego rozwojem i nauką, a 64 proc. – szczęście, jakie dziecko może wnieść do życia. Jednocześnie 77 proc. uznaje nakład czasu i energii za istotny czynnik zniechęcający, a 71 proc. wskazuje na obciążenie odpowiedzialnością.

Chęć zostania rodzicem może więc współistnieć z obawami dotyczącymi przyszłości.

– Zleciliśmy badania, bo chcieliśmy lepiej zrozumieć, jak kobiety i mężczyźni myślą dziś o pierwszym lub kolejnym dziecku. Wyniki pokazały, iż rodzicielstwo wciąż jest dla nich ogromną wartością, ale podjęcie decyzji wiąże się z wieloma pytaniami i obawami. Chcemy wspierać Polki i Polaków w realizowaniu ich własnych planów rodzinnych. Dlatego obok konkretnych rozwiązań, takich jak program Aktywny Rodzic, potrzebujemy także języka, który nie wzmacnia presji, ale pokazuje pełniejszy, wiarygodny obraz rodzicielstwa. Z tej potrzeby narodziła się kampania „Nikt nie rodzi się rodzicem – mówi Aleksandra Gajewska, wiceministra rodziny, pracy i polityki społecznej.

Czy język, którym mówimy o rodzicielstwie, może stać się barierą?

– Doświadczenia europejskie pokazują, iż na decyzje o rodzicielstwie wpływa wiele czynników. Badacze na całym świecie coraz częściej podkreślają znaczenie kultury, psychologii oraz tego, jak młodzi ludzie wyobrażają sobie dorosłe życie. Dlatego obok rozwiązań systemowych warto zwrócić uwagę również na język, którym mówimy o rodzicielstwie – mówi Karolina Andrian, założycielka i członkini zarządu Fundacji Share the Care.

Na potrzeby kampanii Fundacja Share the Care zleciła kolektywowi analitycznemu Res Futura analizę polskiej debaty internetowej. Badanie objęło 2,31 mln wypowiedzi z okresu od października 2025 do września 2026 roku.

Aż 68 proc. wypowiedzi zajmujących stanowisko posługuje się językiem barier. Zaledwie jedna na dziesięć wypowiedzi dotyczących przeszkód wskazuje, co może pomóc w ich pokonaniu. Tymczasem kiedy o własnych doświadczeniach mówią sami rodzice, obraz jest bardziej zrównoważony – obok trudności pojawiają się również radość, bliskość i poczucie sensu.

– Rodzice mówią o sobie lepiej niż debata o nich. Pozytywne opowieści o rodzicielstwie już istnieją. Trzeba je wzmocnić, dać im większą skalę i obecność w przestrzeni publicznej – komentuje Kamil Smogorzewski z kolektywu analitycznego Res Futura.

Dr hab. Jacek Wasilewski, prof. UW, badacz narracji, języka i mechanizmów wpływu społecznego, zwraca uwagę na dodatkową presję: przekonanie, iż przed zostaniem rodzicem trzeba wszystko wiedzieć i umieć. Współczesny rodzic ma być ekspertem od żywienia, rozwoju, psychologii i organizacji życia rodzinnego. Lista oczekiwań może jednak nie mieć końca.

– Nie potrzebujemy opowieści słodkiej, w której dziecko to sama radość. Dziś nikt w nią nie wierzy. Potrzebujemy opowieści prawdziwej i mimo to pozytywnej – podkreśla Jacek Wasilewski.

Nikt nie rodzi się rodzicem. Gotowość przychodzi z czasem

Właśnie na tej zmianie perspektywy opiera się koncepcja kampanii przygotowana przez Fundację Share the Care. Rodzicielstwo nie jest egzaminem, do którego trzeba perfekcyjnie się przygotować, ale procesem uczenia się, budowania relacji i zdobywania doświadczenia.

– Nikt nie dostaje kompletu rodzicielskich kompetencji w chwili narodzin dziecka. Uczymy się ich z czasem – poznając dziecko, ucząc się siebie nawzajem, dzielenia obowiązków i proszenia o pomoc. Chcemy zamienić opowieść o progu idealnej gotowości na opowieść o drodze, którą można przechodzić wspólnie i ze wsparciem. Bez idealizowania, ale też bez odbierania rodzicielstwu radości, bliskości i poczucia sensu – mówi Karolina Andrian.

Psychologowie podkreślają, iż rodzicielstwo wiąże się z rozwojem nowych kompetencji i zmianą sposobu postrzegania siebie. euforia i satysfakcja nie wykluczają przy tym obaw, niepewności czy zmęczenia.

– Nie trzeba być wolnym od wątpliwości, żeby chcieć zostać rodzicem. Pragnienie dziecka może współistnieć z lękiem przed zmianą związaną z jego posiadaniem, a miłość do niego ze zmęczeniem i potrzebą czasu dla siebie – podkreśla dr Agata Stola, psychoterapeutka i terapeutka par, współzałożycielka Instytutu Psychoterapii i Terapii Seksuologicznej SPLOT.

Ważnym elementem tej drogi jest wsparcie – ze strony partnera, bliskich, pracodawców i instytucji. Rodzicielstwa nie musimy uczyć się sami.

Od nowej opowieści do konkretnych narzędzi

Kampania jest skierowana zarówno do osób planujących zostać rodzicami jak i do tych, którzy myślą o powiększeniu rodziny.

Na stronie www.gotowinarodzine.pl dostępne są materiały eksperckie dotyczące kolejnych etapów rodzicielstwa. Można tam znaleźć również praktyczne informacje o programach wsparcia, świadczeniach, urlopach, prawach rodziców w pracy, zdrowiu i opiece nad dziećmi.

W ramach kampanii przygotowano również dwie talie kart wspierających rozmowę w parach. Talia „Myślimy o dziecku” dotyczy oczekiwań, obaw i planów związanych z rodzicielstwem. Z kolei talia „Jesteśmy rodzicami” zachęca do refleksji nad dotychczasowymi doświadczeniami, potrzebami i kolejnymi etapami życia rodzinnego. Karty nie podsuwają gotowych odpowiedzi, ale pomagają lepiej zrozumieć siebie nawzajem.

Kampania „Nikt nie rodzi się rodzicem” będzie prowadzona w całej Polsce od 4 listopada do połowy grudnia. Jej przekaz dotrze do odbiorców poprzez Advanced TV, radio, kina, prasę, reklamę zewnętrzną oraz szeroko zakrojone działania w internecie – m.in. na YouTube, Facebooku, Instagramie, Tik Toku i LinkedIn. Sercem kampanii jest spot przedstawiający rodzicielstwo jako wspólną drogę, na której stopniowo zdobywamy doświadczenie, rozwijamy nowe umiejętności i budujemy relację z dzieckiem. Wszystkie działania łączy jedno przesłanie: nikt nie rodzi się rodzicem, a gotowość przychodzi z czasem.

Nikt nie rodzi się rodzicem. Gotowość przychodzi z czasem.