Apteki podlegają nadzorowi różnych instytucji państwowych, a zakres ich kompetencji zależy od rodzaju kontrolowanej działalności. Jednym z takich organów jest Inspekcja Handlowa, która ma za zadanie kontrolować legalność i rzetelność działalności przedsiębiorców. W przypadku aptek kontrole prowadzone przez tę instytucję dotyczą sposobu przekazywania konsumentom informacji o cenach oferowanych produktów.
Statystyki pokazują, iż zapewnienie konsumentom prawidłowego sposobu przekazywania informacji o cenach jest niezwykle istotne. W 2025 r. Wojewódzki Inspektorat Inspekcji Handlowej we Wrocławiu przeprowadził kontrole w 113 aptekach na terenie województwa dolnośląskiego. Inspektorzy sprawdzili zarówno apteki indywidualne, jak i placówki należące do sieci aptecznych. W aż 57 aptekach (50,4%) potwierdzono nieprawidłowości:
- brak cen,
- brak cen jednostkowych,
- nieprawidłowe oznaczanie produktów,
- niewłaściwe informowanie o obniżkach cen.
Według danych opublikowanych 10 grudnia 2025 r., wskutek naruszeń wszczęto 39 postępowań administracyjnych i nałożono kary o łącznej wartości 128 960 złotych.
Powyższe statystyki pokazują, iż prawidłowe oznaczanie produktów w aptekach nie jest wyłącznie obowiązkiem organizacyjnym, ale także wymogiem prawnym. Zaniedbanie tej kwestii może z kolei doprowadzić do poważnych konsekwencji finansowych.
Jakie przepisy regulują kontrolę Inspekcji Handlowej w aptece?
Kilka aktów prawnych stanowi podstawę prawną do przeprowadzenia kontroli. Z punktu widzenia kierownika apteki najważniejsze to:
- Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej – określa zadania i kompetencje inspekcji oraz wskazuje na podstawowe zasady prowadzenia kontroli.
- Ustawa z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług – reguluje zasady dotyczące informowania konsumentów o cenach (w tym także o cenach jednostkowych i obniżkach) oraz przewiduje sankcje za ich naruszenie.
- Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 19 grudnia 2022 r. w sprawie uwidaczniania cen i towarów usług – precyzyjnie określa sposób prezentowania informacji cenowych i wskazuje wyjątki od obowiązku podawania cen jednostkowych.
- Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. (Prawo przedsiębiorców) – określa ogólne zasady kontrolowania działalności gospodarczej wraz z uwzględnieniem ustawowych wyjątków.
- Ustawa z dnia 6 września 2001 r. (Prawo farmaceutyczne) – jest szczególnie istotna dla rozróżniania kategorii produktów i uwzględniania konkretnych zasad działalności aptek.
Kluczowym przepisem dotyczącym cen jest art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach towarów i usług. Wedle niego, w miejscu sprzedaży detalicznej należy uwidaczniać cenę i – o ile nie przewidziano od tego zwolnienia – cenę jednostkową produktu w sposób jednoznaczny, niebudzący wątpliwości oraz umożliwiający porównanie cen. Szczegółowy sposób realizacji tego obowiązku został przedstawiony w rozporządzeniu z 19 grudnia 2022 r.
Co sprawdza Inspekcja Handlowa w trakcie kontroli apteki?
Kontrola dotycząca sposobu informowania o cenach może obejmować zarówno ekspozycję produktów, jak i rozwiązania wykorzystywane podczas sprzedaży. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na produkty, które znajdują się w miejscach widocznych i dostępnych dla pacjentów odwiedzających aptekę.
W trakcie kontroli inspektorzy mogą weryfikować:
- Odpowiednie oznaczenie cenowe produktów oferowanych do sprzedaży.
- Czytelność ceny i możliwość jej jednoznacznego przyporządkowania do produktu.
- Uwidocznienie ceny jednostkowej (w wymaganych przypadkach).
- Zgodność informacji na etykietach z cenami obowiązującymi podczas sprzedaży.
- Zgodność przedstawienia informacji o przecenach z przepisami dotyczącymi obniżek.
- Prawidłowość udostępniania cen produktów, które są przechowane poza zasięgiem wzroku konsumentów.
Warto dodać, iż kontrola Inspekcji Handlowej nie ogranicza się do regałów samoobsługowych. Dolnośląska Izba Aptekarska w komunikacie z lutego 2025 r. wskazała również na produkty zlokalizowane na stołach ekspedycyjnych, w gablotach i koszach oraz na półkach przed pierwszym stołem.
Brak ceny przy produkcie
Całkowity brak informacji o cenie produktu oferowanego do sprzedaży to jedno z podstawowych uchybień. Dotyczy to także sytuacji, w których pacjent może poznać cenę preparatu dopiero po zapytaniu pracownika apteki. Zgodnie z §3 rozporządzenia z 19 grudnia 2022 r., cenę można uwidocznić: na samym produkcie, bezpośrednio przy nim lub jego bliskości. Przepisy pozwalają też na wykorzystanie m.in. cenników, katalogów, nadruków, wyświetlaczy elektronicznych bądź wywieszek. W związku z tym nie każdy produkt musi posiadać indywidualnie naklejoną etykietę – istotne jest, aby pacjent mógł bez trudu ustalić jego cenę, a sposób prezentacji nie wprowadzał go w błąd.
Nieprawidłowe przypisanie ceny do produktu
Równie częstym problemem może być sytuacja, w której oznaczenie cenowe: znajduje się w niewłaściwym miejscu, dotyczy innej pojemności lub wersji produktu albo nie zostało zaktualizowane po zmianie ceny. o ile na półce znajdują się dwa opakowania tego samego kosmetyku o różnych pojemnościach (np. 200 i 400 ml), to każde opakowanie musi być oznaczone w sposób umożliwiający jednoznaczne zidentyfikowanie adekwatnej ceny. Dlatego też warto zwrócić uwagę na produkty często przestawiane przez pacjentów oraz przyjrzeć się ekspozycjom, w których obok siebie znajdują się preparaty o podobnych opakowaniach.
Rozbieżność między ceną na półce a ceną w systemie
Kolejnym ryzykiem jest brak zgodności między kwotą naliczaną przy sprzedaży a ceną wyeksponowaną w aptece. Zgodnie z art. 5 ustawy o informowaniu o cenach towarów i usług, konsument może żądać sprzedaży produktu po cenie dla niego najkorzystniejszej, o ile natrafi na rozbieżności lub wątpliwości dotyczące sposobu informowania. Dlatego każdej aktualizacji cennika, zmianie ceny zakupu bądź wprowadzeniu nowej oferty powinna towarzyszyć weryfikacja oznaczeń w ekspedycji.
Jakie produkty w aptece trzeba oznaczyć ceną?
To najważniejsze pytanie z punktu widzenia przygotowania placówki na kontrolę. Sprawdzenie kilku półek z najczęściej sprzedawanymi produktami nie wystarczy. Należy ustalić, jakie produkty są oferowane do sprzedaży, gdzie się znajdują i jakie przepisy dotyczą poszczególnych kategorii.
W maju 2025 r. Wojewódzki Inspektorat Inspekcji handlowej we Wrocławiu informował, iż prowadzony program kontroli dotyczy schematy przekazywania informacji o cenach towarów niebędących produktami leczniczymi. W komunikacie wskazano m.in. brak cen, nieprawidłowe ceny jednostkowe oraz błędne wyliczenia.
W praktyce przed kontrolą warto podzielić asortyment apteki na kilka grup:
Suplementy diety
Suplementy diety są produktami spożywczymi, a nie produktami leczniczymi. W tym przypadku należy sprawdzić:
- Czy każdy produkt oferowany do sprzedaży ma przypisaną czytelną cenę?
- Czy oznaczenie można jednoznacznie powiązać z konkretnym opakowaniem?
- Czy w wymaganych przypadkach podano cenę jednostkową?
- Czy cena jest aktualna i zgodna z ceną stosowaną przy sprzedaży?
Przykład: na półce stoją obok siebie suplementy z tym samym składnikiem aktywnym, ale różniące się liczbą kapsułek, to oznaczenie cenowe musi pozwalać na ustalenie ceny adekwatnej dla wszystkich opakowania. Nie wystarczy jedna wywieszka, jeżeli pacjent nie może jednoznacznie określić, którego dotyczy cenówka.
Kosmetyki i produkty pielęgnacyjne
To kolejna grupa preparatów, której należy poświęcić szczególną uwagę. Mowa tu m.in. o kremach, szamponach, balsamach, preparatach do higieny jamy ustnej oraz innych produktach do pielęgnacji skóry. W ich przypadku konieczne jest sprawdzenie zarówno ceny sprzedaży, jak i ceny jednostkowej. Niemniej jednak cena jednostkowa nie zawsze jest wymagana. Rozporządzenie przewiduje wyjątki, w tym dla towarów, których cena jednostkowa jest identyczna z ceną sprzedaży. Dlatego warto ustalić regułę dla konkretnego produktu, aniżeli stosować jedną zasadę dla całego asortymentu.
Wyroby medyczne
Obowiązki dotyczące oznaczania cen wyrobów medycznych wymagają odrębnej weryfikacji. W komunikacie z 10 lutego 2025 r. Dolnośląska Izba Aptekarska wskazała, iż omawiane w nim kontrole aptek dotyczą oferowanych produktów z wyłączeniem leków i wyrobów medycznych. Z kolei §7 rozporządzenia z 19 grudnia 2022 r. wymienia produkty lecznicze wśród towarów zwolnionych z obowiązku uwidaczniania ceny jednostkowej. Przepis nie przewiduje jednak analogicznego, ogólnego zwolnienia dla wszystkich wyrobów medycznych.
Kierownik apteki powinien przed kontrolą sprawdzić, które produkty w asortymencie mają status wyrobów medycznych. Następnie zweryfikować obowiązki dotyczące oznaczania ich cen. Nie należy automatycznie zakładać, iż wyroby medyczne są zwolnione ze wszystkich wymagań cenowych. W razie wątpliwości warto potwierdzić sposób postępowania w odpowiedniej izbie aptekarskiej lub u prawnika znającego regulacje dotyczące rynku aptecznego.
Produkty lecznicze
Produkty lecznicze są zwolnione z obowiązku uwidaczniania ceny jednostkowej na podstawie § 7 rozporządzenia z 19 grudnia 2022 r. Nie oznacza to jednak automatycznego zwolnienia ze wszystkich obowiązków dotyczących informowania o cenach.
Warto przy tym pamiętać, iż przywołany w tekście program kontroli Dolnośląskiego WIIH obejmował towary niebędące produktami leczniczymi. Dlatego podczas praktycznego przeglądu apteki przed kontrolą należy skupić się przede wszystkim na suplementach diety, kosmetykach i pozostałym asortymencie nieleczniczym. To właśnie w przypadku tych produktów warto szczególnie dokładnie sprawdzić oznaczenia cen oraz ich zgodność z cenami obowiązującymi przy sprzedaży.
Gdzie w aptece musi znajdować się informacja o cenie?
Prawidłowe oznaczenie produktu nie zależy wyłącznie od jego kategorii, ale i miejsca, w którym jest oferowany do sprzedaży. Zgodnie z §3 rozporządzenia z 19 grudnia 2022 r. cenę, cenę jednostkową lub informację o obniżonej cenie należy uwidocznić na towarze, bezpośrednio przy nim albo w jego bliskości, w miejscu ogólnodostępnym i dobrze widocznym dla konsumentów.
W komunikacie dotyczącym kontroli aptek Dolnośląska Izba Aptekarska zwróciła uwagę na produkty znajdujące się na m.in. stole ekspedycyjnym, w koszach, gablotach oraz na półkach dostępnych dla pacjentów, w tym w strefie samoobsługowej i przed pierwszym stołem. Dla kierownika apteki oznacza to konieczność sprawdzenia całej przestrzeni, w której prezentowane są produkty oferowane do sprzedaży.
Produkty na półkach i strefie samoobsługowej
Ten obszar jest najłatwiejszy do sprawdzenia, ale jednocześnie w nim często zdarzają się błędy. Niejednokrotnie może brakować etykiety, cenówka jest nieczytelna albo przypisana do innego wariantu produktu.
Przykład: na półce stoją trzy rodzaje kremu tego samego producenta, ale każdy o innej pojemności. o ile pod nimi znajduje się jedna etykieta cenowa, a pacjent ma problem z ustaleniem, którego opakowania dotyczy, to oznaczenie może nie spełniać wymogu jednoznaczności.
W powyższym przykładzie rozmieszczenie etykiet powinno być takie, aby każdą cenę można było z łatwością powiązać z konkretnym (właściwym) produktem. Cenówka niekoniecznie musi być na każdym opakowaniu – dopuszczalne są również oznaczenia umieszczane bezpośrednio przy towarze.
Produkty w koszach, gablotach i na ekspozytorach
Kosze promocyjne, ekspozytory przy wejściu do apteki oraz gabloty także wymagają sprawdzenia. Zwłaszcza o ile znajdują się w nich towary oferowane do sprzedaży. W praktyce łatwo zweryfikować, czy cena jest widoczna z miejsca, z którego pacjent ogląda produkt oraz czy nie została zasłonięta przez opakowania lub inne elementy ekspozycji.
Niemniej jednak, jeżeli w koszu umieszczono kilka różnych produktów, to jedna zbiorcza wywieszka może okazać się niewystarczająca – nie pozwala to jednoznacznie ustalić ceny każdego z nich. Podobnie w gablocie, w której znajdują się kosmetyki o różnych pojemnościach. Oznaczenie powinno umożliwić powiązanie ceny z konkretnymi wariantami.
Produkty na stole ekspedycyjnym i przed pierwszym stołem
Produkty umieszczone na stole ekspedycyjnym, w pobliżu stanowiska obsługi lub przed pierwszym stołem nie mogą zostać pominięte przez kierownika apteki w trakcie przeglądu. jeżeli są oferowane do sprzedaży i nie należą do kategorii objętej adekwatnym wyjątkiem, należy sprawdzić ich oznaczenie – tak samo jak w przypadku produktów na półkach samoobsługowych.
Przykład: suplement diety ustawiony na blacie ekspedycyjnym może wymagać oznaczenia ceny, choćby jeżeli pacjent nie wybiera go samodzielnie, ale otrzymuje od pracownika apteki w trakcie obsługi.
Produkty za pierwszym stołem i w szufladach
W tej sytuacji należy odróżnić samo miejsce przechowywania od sposobu oferowania produktu do sprzedaży. Nie każdy produkt znajdujący się w szufladzie, na zapleczu lub za pierwszym stołem musi mieć indywidualną etykietę cenową przy opakowaniu. o ile jednak jest przeznaczony do sprzedaży detalicznej i znajduje się w miejscu niedostępnym lub niewidocznym dla konsumenta, to wówczas zastosowanie ma §8 rozporządzenia z 19 grudnia 2022 r. Wedle tego przepisu ceny towarów przeznaczonych do sprzedaży detalicznej, umieszczonych w miejscu niedostępnym lub niewidocznym dla konsumentów, uwidacznia się w miejscu sprzedaży detalicznej.
Co to oznacza w praktyce? o ile suplement diety jest przechowywany w szufladzie za pierwszym stołem, ale apteka oferuje go pacjentom, cena powinna być dostępna w sposób przewidziany przepisami. Nie można zakładać, iż brak bezpośredniego dostępu pacjenta do produktu zwalnia z obowiązku informowania o cenie. Dlatego też warto sprawdzić nie tylko ekspozycję, ale również sposób udostępnienia cennika dla produktów, których pacjent nie widzi podczas wizyty.
Cena jednostkowa w aptece – kiedy i jak ją podawać?
Dzięki cenie jednostkowej konsument może porównać koszt produktów sprzedawanych w różnych opakowaniach. W aptece szczególnie często dotyczy kosmetyków, suplementów diety i innych produktów, których ilość można określić dzięki jednostek masy, objętości, długości lub liczby sztuk. Zasady obliczania ceny jednostkowej wynikają z §4 rozporządzenia z 19 grudnia 2022 r. W zależności od rodzaju towaru stosuje się m.in. cenę za litr, kilogram, metr lub sztukę.
Przykładowo:
- Krem o pojemności 100 ml za 25 zł – cena jednostkowa 250 zł/l;
- Szampon o pojemności 250 ml za 20 zł – cena jednostkowa 80 zł/l;
W ostatnim przykładzie przed zastosowaniem przeliczenia należy ustalić adekwatną jednostkę dla danego towaru oraz sprawdzić, czy nie ma zastosowania wyjątek ustawowy lub rozporządzeniowy.
Najczęstsze błędy przy cenach jednostkowych
Wyniki kontroli aptek na Dolnym Śląsku z 2025 r. wskazują, iż problemem jest nie tylko brak oznaczeń cenowych, ale i nieprawidłowe obliczenia cen jednostkowych. Przygotowując placówkę do kontroli Inspekcji Handlowej, warto zwrócić uwagę na trzy potencjalne scenariusze:
- Błędny przelicznik: cena za 100 ml została opisana jako cena za litr bez odpowiedniego przeliczenia.
- Nieaktualna cena jednostkowa: cena sprzedaży uległa zmianie, ale etykieta nie została zaktualizowana.
- Nieczytelne przypisanie: cena jednostkowa znajduje się w pobliżu kilku produktów i nie wiadomo, którego z nich dotyczy.
Dlatego też warto zweryfikować ceny jednostkowe w tych samych miejscach, w których kontroluje się ceny sprzedaży. Ponadto dobrze jest sprawdzić, czy system generujący etykiety prawidłowo przelicza jednostki miary oraz czy pracownicy nie wprowadzają zmian manualnie bez ponownej weryfikacji.
Obniżka cen w aptece – o czym pamiętać?
Zasady informowania o obniżkach cen wynikają z ustawy o informowaniu o cenach towarów i usług. Zgodnie z jej przepisami przy ogłaszaniu obniżki należy co do zasady podać również najniższą cenę produktu z 30 dni przed jej wprowadzeniem. jeżeli produkt jest oferowany krócej niż 30 dni, podaje się najniższą cenę od rozpoczęcia jego sprzedaży. Niemniej jednak w aptekach temat obniżek jest bardziej złożony. Trzeba uwzględnić także zakaz reklamy aptek i ich działalności, który określa art. 94a Prawa farmaceutycznego.
Dlatego prawidłowość oznaczeń cenowych nie może być oceniana wyłącznie na podstawie przepisów o informowaniu o cenach. Równie istotną kwestią jest zgodność prezentowania obniżki z przepisami Prawa farmaceutycznego.
Jak przebiega kontrola Inspekcji Handlowej w aptece?
Zasady prowadzenia kontroli wynikają z ustawy o Inspekcji Handlowej oraz Prawa przedsiębiorców. Jednak w przypadku kontroli dotyczącej informacji cenowych inspektorzy mogą:
- Analizować dokumentację.
- Sprawdzać oznaczenia produktów.
- Przeprowadzić oględziny ekspozycji.
- Żądać wyjaśnień dotyczących kwestii objętych kontrolą.
Przebieg kontroli jest uzależniony od podstawy prawnej, zakresu oraz okoliczności uzasadniających podjęcie czynności przez inspektorów.
Czy Inspekcja Handlowa musi wcześniej zawiadomić aptekę o kontroli?
Tak – potwierdza to ogólna zasada wyrażona w art. 48 Prawa przedsiębiorców, wedle której organ zawiadamia przedsiębiorcę o zamiarze wszczęcia kontroli Przeważnie rozpoczyna się niewcześniej niż po upływie 7 dni i niepóźniej niż przed upływem 30 dni od momentu doręczenia zawiadomienia. Niemniej jednak przepisy przewidują wyjątki, w których wcześniejsze zawiadomienie nie jest wymagane. Dlatego też kierownicy aptek nie powinni zakładać, iż każda kontrola Inspekcji Handlowej zostanie zapowiedziana. Trzeba też dodać, iż brak wcześniejszego zawiadomienia nie przesądza o nieprawidłowości czynności kontrolnych – konieczne jest ustalenie podstawy prawnej dla zastosowanego trybu.
Jakie dokumenty powinien okazać inspektor?
Osobą uprawnioną do przeprowadzenia kontroli jest inspektor, który powinien okazać legitymację służbową oraz stosowne upoważnienie. Kierownik aptek może zweryfikować tożsamość kontrolującego, organ prowadzący kontrolę, podstawę prawną i zakres przedmiotowy czynności. Dzięki temu może ustalić, czy kontrola dotyczy wyłącznie cen, czy obejmuje też inne zagadnienia związane z działalnością apteki.
Jakie są uprawnienia inspektorów?
Uprawnienia inspektorów podczas prowadzonych czynności są określone przez ustawę o Inspekcji handlowej. Inspektorzy przeważnie sprawdzają dokumenty i ewidencję, dokonują oględzin produktów i pomieszczeń, a w razie konieczności proszą o ustne lub pisemne wyjaśnienia. W przypadku kontroli cenowej oznacza to analizowanie sposobu ekspozycji produktów, porównywanie oznaczeń cenowych oraz weryfikację danych dotyczących cen i ich zmian.
Co powinien zrobić personel apteki w trakcie kontroli?
Przede wszystkim zachować spokój i współpracować z inspektorami w granicach obowiązujących przepisów. Warto zacząć od powiadomienia kierownika apteki oraz osoby odpowiedzialnej za reprezentowanie przedsiębiorcy. Dobrze jest zaangażować jednego z pracowników w przekazywaniu odpowiednich dokumentów i udostępnianiu informacji. Ważne jest, aby udzielane wyjaśnienia były rzeczowe i zgodne ze stanem faktycznym. Ponadto sugeruje się dokumentowanie przebiegu kontroli, w tym odnotowywanie zgłaszanych uwag i wprowadzanych działań naprawczych.
Jak przygotować aptekę do kontroli Inspekcji Handlowej? Instrukcja krok po kroku
Warto systematycznie kontrolować wnętrze apteki i regularnie przeglądać oznaczenia cenowe. Tego typu rutyna pozwoli ograniczyć ryzyko nieprawidłowości podczas faktycznej inspekcji.
Krok 1. Dokonaj przeglądu ekspozycji produktów
Zacznij od sprawdzenia wszystkich miejsc, w których prezentowane są produkty oferowane do sprzedaży. Oprócz regałów samoobsługowych zwróć uwagę na witryny, kosze promocyjne, gabloty i produkty znajdujące się w pobliżu pierwszego stołu. Zweryfikuj, czy istnieje odpowiednia informacja o cenie produktu, czy jest czytelna oraz czy można ją jednoznacznie przyporządkować do adekwatnego opakowania.
Krok 2. Sprawdź poprawność cen jednostkowych
Wyodrębnij produkty, w przypadku których istnieje obowiązek podawania cen jednostkowych. Sprawdź obecność takiej informacji oraz poprawność obliczeń. Błędy mogą wynikać np. z pomylenia jednostek, zastosowania niewłaściwej pojemności czy nieaktualnego przeliczenia po zmianie ceny sprzedaży. W przypadku dużego asortymentu warto przygotować wykaz kategorii produktów wraz z przypisanymi zasadami oznaczania, co zminimalizuje szansę na różnice w interpretacji przepisów przez personel.
Krok 3. Porównaj ceny na półkach z cenami w systemie sprzedażowym
Sprawdź zgodność oznaczeń cenowych z aktualnymi danymi w systemie aptecznym. Zwróć przede wszystkim uwagę na produkty, których ceny były niedawno zmieniane, oraz na asortyment przenoszony pomiędzy regałami. Dobrą praktyką jest okresowe losowanie wybranych produktów i sprawdzanie ich cen bezpośrednio w systemie. Co więcej, pomocne będzie wyznaczenie osoby odpowiedzialnej za drukowanie nowych etykiet cenowych i ich wymianę – aktualizacja cen w programie komputerowym nie stanowi gwarancji poprawności informacji dostępnych dla pacjentów.
Krok 4. Zweryfikuj zasady oznaczania obniżek
Zwróć uwagę czy informacje o obniżkach uwzględniają wymogi dotyczące najniższej ceny z poprzednich 30 dni. Pamiętaj, iż w aptekach sposób informowania o przecenach należy ocenić także przez pryzmat przepisów o zakazie reklamy aptek i ich działalności.
Krok 5. Uporządkuj dokumentację
Zapewnij szybki dostęp do danych dotyczących cen produktów, historii ich zmian oraz stosowanych zasad oznaczania. Przydatną rzeczą będą instrukcje dotyczące aktualizacji etykiet, przydziału obowiązków oraz weryfikacji ekspozycji.
Krok 6. Przeszkol personel
Wszyscy pracownicy uczestniczący w organizacji sprzedaży powinni wiedzieć:
- Jak zgłaszać braki oznaczeń cenowych.
- Kto jest odpowiedzialny za wydruk nowych etykiet i ich aktualizację.
- Jak postępować w przypadku wykrycia rozbieżności między ceną na półce a ceną w systemie.
Ponadto szkolenie powinno obejmować podstawowe zasady postępowania podczas kontroli m.in. sposób udostępniania dokumentów czy kontaktowania się z kierownikiem apteki.
Checklista dla kierownika apteki
Poniższa lista kontrolna sprawdzi się w trakcie okresowego przeglądu ekspozycji.
☐ Sprawdzono ceny wszystkich produktów objętych obowiązkiem oznaczania.
☐ Zweryfikowano etykiety na półkach, w gablotach i przy pierwszym stole.
☐ Sprawdzono wymagane ceny jednostkowe i poprawność obliczeń.
☐ Porównano wybrane ceny na ekspozycji z systemem sprzedażowym.
☐ Zweryfikowano oznaczenia obniżek z uwzględnieniem specyfiki przepisów dotyczących aptek.
☐ Sprawdzono dostępność cenników produktów niewidocznych dla pacjentów.
☐ Ustalono osoby odpowiedzialne za aktualizację etykiet.
☐ Przekazano pracownikom procedurę postępowania podczas kontroli.
☐ Udokumentowano wykryte uchybienia i sposób ich usunięcia.
Jakie kary może nałożyć Inspekcja Handlowa na aptekę?
Zgodnie z art. 6 ustawy o cenach towarów i usług, wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej może nałożyć karę w wysokości do 20 000 złotych za niewykonanie obowiązków określonych w art. 4 ust. 1-5 ustawy. o ile przedsiębiorca dopuści się naruszenia co najmniej trzykrotnie w okresie 12 miesięcy, liczonym od dnia pierwszego stwierdzonego naruszenia, maksymalna wysokość kary może wynieść 40 000 zł.
Nie są to jednak kwoty naliczane automatycznie. Inspekcja Handlowa bierze pod uwagę wiele kwestii przy ustalaniu wysokości kary. Począwszy od charakteru, wagi, skali i czasu trwania naruszenia, przez historię dotychczasowej działalności apteki, a skończywszy na ewentualnych korzyściach wynikających z naruszenia czy wielkości obrotów i przychodów. Równie ważne są także działania podjęte przez przedsiębiorcę, aby naprawić nieprawidłowości.
Zakończona kontrola Inspekcji Handlowej – co dalej?
Kierownik apteki i przedsiębiorca powinni zapoznać się z dokumentacją kontroli i zweryfikować, czy zawiera prawidłowe ustalenia faktyczne. Szczególnie ważne jest sprawdzenie:
- Jakich produktów dotyczą stwierdzone naruszenia?
- Czy prawidłowo określono kategorię tych produktów?
- Czy zastosowano odpowiednią podstawę prawną?
W przypadku, gdy przedsiębiorca nie zgadza się z ustaleniami, powinien skorzystać z odpowiednich środków przewidzianych dla danego etapu kontroli lub postępowania. o ile Inspekcja Handlowa nałożyła karę pieniężną, to ukaranemu przysługuje odwołanie zgodne z zasadami określonymi w przepisach. Odwołanie od decyzji wojewódzkiego inspektora Inspekcji Handlowej w sprawie kary z ustawy o informowaniu o cenach rozpoznaje Prezes UOKiK. Ponadto przedsiębiorca powinien dokładnie zapoznać się z pouczeniem zawartym w doręczonej decyzji – zwłaszcza z terminem i sposobem wniesienia odwołania.
Wnioski z kontroli warto wykorzystać do weryfikacji obowiązujących w aptece zasad oznaczania cen. Usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości i regularne sprawdzanie oznaczeń pozwala ograniczyć ryzyko ich ponownego wystąpienia.
Opracował: Maciej Jędrejko
Źródła:
- Prawo przedsiębiorców
- Prawo farmaceutyczne
- Inspekcja handlowa wzięła pod lupę apteki. Jest problem…
- WIIH we Wrocławiu – wyniki kontroli aptek z 10 grudnia 2025 r.
- Ustawa z 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług
- Dolnośląska Izba Aptekarska – komunikat dotyczący kontroli aptek
- Ustawa o Inspekcji Handlowej – tekst jednolity, Dz.U. z 2025 r. poz. 229
- UOKiK – Ceny widmo, kontrole Inspekcji Handlowej (25 marca 2026 r.)
- Rozporządzenie z 19 grudnia 2022 r. w sprawie uwidaczniania cen towarów i usług











