Dla jednych jest miejscem, do którego po raz pierwszy od wielu miesięcy wychodzą z domu. Dla innych przestrzenią, gdzie odzyskują wiarę w siebie, odkrywają nowe pasje i nawiązują przyjaźnie. Klub Pacjenta działający przy filii Centrum Zdrowia Psychicznego w Rabce-Zdroju (CZP działa w strukturach nowotarskiego szpitala) to znacznie więcej niż cykl terapeutycznych zajęć. To miejsce, które pomaga odbudować relacje, przełamać samotność i zrobić pierwszy krok w stronę zdrowienia.
Jeszcze kilka lat temu wiele osób zmagających się z depresją, zaburzeniami lękowymi czy innymi problemami psychicznymi po zakończeniu leczenia wracało do domu i.… zostawało samo. Dzisiaj model opieki psychiatrycznej wygląda zupełnie inaczej. Coraz większy nacisk kładzie się na leczenie środowiskowe oraz wsparcie w codziennym funkcjonowaniu. Jednym z takich miejsc jest Klub Pacjenta działający przy filii Centrum Zdrowia Psychicznego w Rabce-Zdroju.
To właśnie tutaj uczestnicy nie tylko biorą udział w zajęciach terapeutycznych, ale przede wszystkim odzyskują poczucie sprawczości, uczą się ponownie funkcjonować wśród ludzi i odkrywają, iż kryzys psychiczny nie musi oznaczać końca aktywnego życia.
– Klub Pacjenta przeznaczony jest dla pacjentów naszego Centrum Zdrowia Psychicznego. Po skierowaniu od lekarza psychiatry uczestnicy odbywają konsultację z terapeutą, podczas której wspólnie oceniamy, czy taka forma wsparcia będzie dla nich odpowiednia – wyjaśnia Katarzyna Rzeszótko, terapeutka zajęciowa z Centrum Zdrowia Psychicznego w Rabce.
Miejsce, które wyciąga z izolacji
Jednym z najważniejszych celów działalności Klubu jest aktywizacja społeczna osób, które z powodu choroby bardzo często wycofują się z życia.
– Staramy się aktywizować naszych uczestników poprzez bardzo różnorodne zajęcia. Organizujemy edukację zdrowotną, rękodzieło, arteterapię, muzykoterapię, zajęcia teatralne, psychoedukację czy spotkania z asystentem zdrowienia. Wychodzimy również poza Centrum – do muzeów, biblioteki, na spacery czy nordic walking – opowiada Katarzyna Rzeszótko.
Jak podkreśla terapeutka, dla części uczestników klub jest jedynym miejscem, w którym regularnie spotykają innych ludzi.
– Czasami jest to jedyny kontakt tych osób z drugim człowiekiem poza domem. Tutaj mogą wyjść z izolacji, porozmawiać, poznać nowych ludzi i poczuć, iż nie są sami.
To właśnie ten aspekt uczestnicy podkreślają najczęściej.
Na przygotowanej przez nich tablicy z opiniami można przeczytać między innymi:
„Spotkałam tutaj wielu przyjaciół.”
„Klub daje mi bardzo wiele. Daje mi możliwość integracji, poznawania nowych, inspirujących ludzi i rozwoju swoich umiejętności.”
„W Klubie bardzo dobrze się czuję. Wzmacnia moją samoocenę, mogę rozwijać tutaj moją pasję. Czuję się doceniona. Mogę poznać nowych ludzi i porozmawiać.”
To krótkie zdania najlepiej pokazują, jak ogromną rolę odgrywa zwykła obecność drugiego człowieka.
Każdy dzień wygląda inaczej
Klub działa od poniedziałku do piątku w godzinach popołudniowych. Każdy dzień ma swój temat przewodni.
Poniedziałki poświęcone są edukacji zdrowotnej prowadzonej przez pielęgniarki. Po części wykładowej uczestnicy spotykają się przy grach planszowych i stolikowych. We wtorki odbywa się muzykoterapia, środy poświęcone są literaturze i poezji, czwartki to psychoedukacja prowadzona przez psychologa oraz asystenta zdrowienia, natomiast piątki należą do arteterapii, rękodzieła i zajęć plastycznych.
Dużym zainteresowaniem cieszą się również zajęcia teatralne.
– Tworzymy teatr kamishibai. To japońska forma opowiadania historii. Pacjenci przygotowują ilustracje, a następnie przedstawiają je w specjalnej drewnianej skrzynce, czytając przygotowany tekst. To zajęcia, które rozwijają wyobraźnię, kreatywność i uczą współpracy – opowiada terapeutka.
Nie mniej popularne są wyjścia terenowe oraz nordic walking.
Rozwój, który trwa także po zajęciach
Uczestnicy podkreślają, iż zajęcia inspirują ich również do aktywności poza Klubem.
„Klub Pacjenta daje mi inspiracje do własnej pracy w domu, na przykład wykonywania kartek metodą decoupage.”
„Klub daje mi rozwój na różnych płaszczyznach. Prowadzone są różne zajęcia tematyczne, które pogłębiają wiedzę.”
„Dzięki zajęciom artystycznym nauczyłam się wielu rzeczy i czuję się tutaj bardzo dobrze.”
Ważnym elementem funkcjonowania Klubu jest także budowanie poczucia własnej wartości.
„Jest bardzo fajnie. Super miły personel.”
„Panie prowadzące zajęcia w klubie są bardzo miłe i serdeczne.”
„Bardzo lubię przychodzić do Klubu Pacjenta. Zajęcia są bardzo ciekawe.”
Od dwudziestolatków po seniorów
Klub pokazuje, iż problemy psychiczne nie mają wieku.
Najmłodsi uczestnicy mają kilka ponad dwadzieścia lat, najstarsza klubowiczka skończyła 84 lata. Na co dzień w zajęciach uczestniczy od 10 do 15 osób, choć do Klubu zapisanych jest w tej chwili 22 uczestników.
Dominującą grupę stanowią osoby zmagające się z zaburzeniami lękowymi i depresyjnymi.– Staramy się przede wszystkim przełamywać ich lęki i pomagać wrócić do ludzi mimo choroby – mówi Katarzyna Rzeszótko.
Powrót do samodzielności
Klub Pacjenta nie kończy swojej roli na organizacji zajęć. Dla wielu osób jest początkiem drogi do odzyskania samodzielności.
Uczestnicy mogą korzystać również z pomocy doradcy zawodowego, który wspiera ich w planowaniu powrotu do aktywności zawodowej.
– Każdy uczestnik może umówić się na indywidualne spotkanie z doradcą zawodowym. Chcemy, aby osoby korzystające z Klubu stopniowo odzyskiwały samodzielność i pewność siebie także na rynku pracy – podkreśla terapeutka.
To właśnie ta filozofia działania najlepiej oddaje ideę nowoczesnej psychiatrii środowiskowej. Leczenie nie kończy się na gabinecie lekarza. Prawdziwe zdrowienie odbywa się wtedy, gdy człowiek odzyskuje relacje, wraca do codziennych aktywności, rozwija swoje pasje i ponownie zaczyna wierzyć, iż może normalnie funkcjonować.
Patrząc na uśmiechy uczestników oraz ich własne słowa pozostawione na klubowej tablicy trudno mieć wątpliwości, iż dla wielu z nich Klub Pacjenta w Rabce-Zdroju w ramach filii Centrum Zdrowia Psychicznego w Nowym Targu stał się właśnie takim miejscem.
Choć dla wielu uczestników Klub Pacjenta staje się ważnym miejscem na drodze do zdrowienia, jego rola ma charakter przejściowy. Celem nie jest pozostanie w klubie na stałe, ale przygotowanie uczestników do możliwie samodzielnego funkcjonowania poza nim. Klub zachęca do odkrywania własnych możliwości, rozwijania pasji, podejmowania aktywności zawodowej, edukacyjnej i społecznej oraz stopniowego powrotu do pełnego uczestnictwa w życiu. Uczestnicy mogą korzystać z konsultacji i wsparcia różnych specjalistów, a sam Klub aktywnie wychodzi także do lokalnej społeczności. Organizowane są kiermasze prac wykonanych przez uczestników, udział w wydarzeniach lokalnych oraz prezentacje ich twórczości, które pomagają przełamywać stereotypy i przeciwdziałać stygmatyzacji osób po kryzysach psychicznych. To miejsce, w którym wielu ludzi odzyskuje nadzieję, odbudowuje poczucie własnej wartości i przygotowuje się do samodzielnego, aktywnego życia. w tej chwili Klub Pacjenta w Rabce-Zdroju nie dysponuje wolnymi miejscami. Konsultacje oraz przyjmowanie nowych uczestników zostaną wznowione we wrześniu.
