Kampania „Diagnoza: Nowotwór”. Noblista prof. James Allison i polscy eksperci o nowym obliczu onkologii

O rewolucji w leczeniu raka, „zdejmowaniu hamulców” z układu odpornościowego i najnowszych osiągnięciach w walce z najtrudniejszymi nowotworami opowiada nowa kampania edukacyjna „Diagnoza: Nowotwór”. Inicjatywa prezentuje głosy światowych i polskich autorytetów medycznych, a patronat honorowy nad nią objęły m.in. Polskie Towarzystwo Onkologiczne, Polskie Towarzystwo Radioterapii Onkologicznej oraz Polska Liga Walki z Rakiem. Patronat medialny nad kampanią sprawuje portal onkologiczny Zwrotnik Raka.

Głównym punktem kampanii jest wywiad z prof. Jamesem Allisonem, laureatem Nagrody Nobla w dziedzinie medycyny z 2018 roku. Przez lata tradycyjna onkologia skupiała się niemal wyłącznie na bezpośrednim niszczeniu chorych komórek. Prof. Allison udowodnił jednak, iż klucz do zdrowia nosimy we własnym organizmie.

Początki jego drogi badawczej wiązały się z ogromnym sceptycyzmem środowiska. Jak sam wspomina:

– Wszyscy wtedy powtarzali, iż raka trzeba leczyć, celując w komórkę nowotworową: zastrzelić ją, wysadzić w powietrze, napromieniować. Ja mówiłem: nie, niech po prostu zrobi to układ odpornościowy”.

Jego przełomowe badania nad immunologicznymi punktami kontrolnymi pozwoliły „zdjąć hamulce” z ludzkiego układu immunologicznego. Chodziło o to, by skłonić własny organizm do ataku na komórki nowotworowe.

Link do całego wywiadu: https://www.eksperciozdrowiu.pl/immunoterapia

Polska perspektywa: Zmiana paradygmatu

Skutki tych odkryć codziennie obserwujemy dziś w praktyce klinicznej. Dr hab. n. med. Bożena Cybulska-Stopa, Przewodnicząca Sekcji Immunoonkologii PTO, podkreśla na łamach kampanii, iż immunoterapia całkowicie redefiniuje paradygmat leczenia nowotworów.

– Jeszcze kilkanaście lat temu, w obliczu zaawansowanego procesu nowotworowego, medycyna często pozostawała bezradna. W ciągu ostatnich 10–15 lat, dzięki rozwojowi immunoterapii, sytuacja ta uległa zasadniczej zmianie – wyjaśnia dr Cybulska-Stopa.

Ekspertka zaznacza, iż radykalnie zmienił się sposób myślenia o leczeniu chorych onkologicznych, co doprowadziło do redefinicji celów terapii. Zwraca jednak uwagę na najważniejsze wyzwanie organizacyjne, apelując: Pacjenci powinni mieć zapewniony realny, ciągły dostęp do immunoterapii, ponieważ jej wartość kliniczna w onkologii jest znacząca i wymaga konsekwentnego utrzymania.

Nie tylko immunoterapia – szerokie spojrzenie na onkologię

Choć immunoonkologia i odblokowanie układu odpornościowego stanowią centralny punkt dyskusji, kampania „Diagnoza: Nowotwór” obejmuje znacznie szersze spektrum innowacji. W ramach publikacji eksperci poruszają również niezwykle istotne obszary takie jak:

Koniugaty: Onkologiczne „Konie Trojańskie”

W dziedzinie precyzyjnych celowanych metod dostarczania leków prawdziwą rewolucją są koniugaty.

– Koniugaty onkologiczne rozpoczęły swoją wielką karierę w raku piersi, ale w tej chwili stosuje się je również w leczeniu chłoniaków, raku pęcherza czy płuca – tłumaczy dr hab. n. med. Tadeusz Pieńkowski. Jak dodaje, innowacja ta polega na tym, iż lek niszczy komórkę od wewnątrz, dzięki czemu cytostatyki zawarte w koniugatach podawane są w nieporównywalnie mniejszych dawkach niż te same leki przeciwnowotworowe aplikowane dożylnie.

Z kolei w przypadku najtrudniejszych przypadków raka piersi dr n. med. Katarzyna Pogoda zaznacza:

– Światową innowacją jest stosowanie koniugatów w potrójnie ujemnym raku piersi na początku leczenia, bo wyniki tak prowadzonej terapii w porównaniu do klasycznych chemioterapii są lepsze, co potwierdzono badaniami klinicznymi.

Glejaki: Nowe ścieżki w leczeniu guzów mózgu

Nowotwory ośrodkowego układu nerwowego to jedne z największych wyzwań medycyny. Obala się jednak narosłe wokół nich mity. Prof. dr hab. n. med. Jacek Fijuth uspokaja:

– Przekonanie, iż radioterapia zastosowana w leczeniu glejaków nieuchronnie doprowadza do poważnego uszkodzenia funkcji intelektualnych u wszystkich chorych, nie jest uzasadnione.

Eksperci podkreślają również wagę objawów i innowacji. Dr hab. n. med. Tomasz Dziedzic zauważa, iż ból głowy rzadko jest pierwszym objawem glejaka; najczęściej pojawia się dopiero w zaawansowanym stadium tego nowotworu.

Nadzieje budzi rozwój terapii ukierunkowanych. Dr hab. n. med. Tomasz Kubiatowski tłumaczy:

– Choć w tej chwili nie ma leku, który wnosiłby do terapii wszystkich chorych na glejaka absolutnie nową jakość, to rozwój biologii molekularnej umożliwił opracowanie nowego leczenia dla chorych z mutacją w genie IDH.

Rak Prostaty: Wiedza zamiast strachu

Kampania stawia na edukację w celu zmiany postaw u mężczyzn i przełamania tabu, ale też i lęku przed nowoczesnym leczeniem raka gruczołu krokowego. Prof. dr hab. med. Piotr Chłosta ostrzega:

– Mitów związanych z rakiem gruczołu krokowego jest wiele, ale najgorszy z nich to chyba ten, iż lepiej nie wiedzieć, co choremu dolega.

Brak wiedzy i lęk często prowadzą do unikania skutecznych terapii. Tymczasem prof. dr hab. n. med. Piotr Wysocki zapewnia, iż rozwój medycyny pozwala skutecznie zapobiegać utracie sprawności:

– W raku prostaty dysponujemy w tej chwili licznymi terapiami, które są bezpieczne, skuteczne i nie obniżają jakości życia chorego (…). jeżeli spojrzeć przez pryzmat rzeczywistego bezpieczeństwa leków stosowanych w raku prostaty i efektywności ich działania, strach przed chemioterapią jest nieuzasadniony.

Kampania „Diagnoza: Nowotwór” 2026

Obraz nowoczesnej onkologii to w kampanii „Diagnoza: Nowotwór” znacznie więcej zagadnień. W artykułach i wywiadach poruszono między innymi tematy takie jak:

• Rak dróg żółciowych: W tej rzadkiej i trudnej chorobie pojawiła się nowa szansa – od 1 kwietnia 2026 r. wprowadzono w Polsce innowacyjną opcję leczenia celowanego, udostępnioną w ramach programu lekowego.
• Przedwczesna menopauza: To dotkliwe powikłanie po leczeniu onkologicznym u kobiet. Lek. Kamil Zalewski podkreśla, by „przestać traktować te objawy jako nieuniknioną cenę za wyleczenie i zacząć je skutecznie leczyć”.
• Język i wsparcie bliskich: Jarosław Gośliński, redaktor portalu onkologicznego zwrotnikraka.pl zachęca do rezygnacji ze szkodliwej, obciążającej militarnej retoryki („walczyć z rakiem”). Zamiast tego przypomina prostą prawdę: „raka się leczy”, a chorzy potrzebują dziś przede wszystkim cichej, naturalnej obecności i wysłuchania, a nie bojowych haseł.
• Kwasy omega-3: Choroba obciąża organizm przewlekłym stanem zapalnym. Uzupełnienie diety w omega-3 jest fundamentem budowy sił pacjenta w procesie rekonwalescencji.
• Szybka diagnostyka i system: Wczesna, wielodyscyplinarna ścieżka (od patomorfologii po badania genetyczne) podnosi szanse na całkowite wyleczenie. Choć programy, takie jak KSO, wchodzą w życie, pacjenci wciąż zbyt często gubią się w gąszczu biurokracji lub czekają w kolejkach do badań, które mogłyby otworzyć im dostęp do terapii celowanych.

Wszystkie materiały opublikowane w ramach kampanii dostępne są na stronie www.eksperciozdrowiu.pl.

Post Kampania „Diagnoza: Nowotwór”. Noblista prof. James Allison i polscy eksperci o nowym obliczu onkologii pojawił się poraz pierwszy w Zwrotnikraka.pl.