Zgodnie z polskimi rekomendacjami z 2025 r., drotaweryna jest lekiem pierwszego wyboru w skurczowym bólu brzucha. Wykazuje lepszy profil bezpieczeństwa względem innych leków spazmolitycznych (rozkurczowych), takich jak hioscyna, alweryna czy mebeweryna. Paracetamol nie jest zalecany, a choćby może nasilać trzewny ból brzucha[1]. Daje to farmaceucie solidne, oparte na dowodach podstawy do rekomendacji.
Jak rozpoznać ból skurczowy przy pierwszym stole?
Wystarczy krótki, celowany wywiad:
- Charakter bólu – falowy, ściskający, kolkowy[2].
- Czynniki wywołujące – stres, posiłek, miesiączka, mikcja – oddawanie moczu, IBS.
- Objawy towarzyszące – napięcie, wzdęcia, parcie na mocz[3].
- Czas trwania i częstotliwość – epizodyczne, nawracające[2].
W przypadku objawów alarmowych – gorączki, utraty masy ciała, krwi w stolcu czy silnych uporczywych wymiotów – należy skierować pacjenta do lekarza[2].
Najczęstsze scenariusze apteczne
Bolesne miesiączki
Pacjentka zgłasza nasilony, falowy ból podbrzusza i prosi o ibuprofen. To klasyczny obraz pierwotnego bolesnego miesiączkowania.
Rekomendacja:
- drotaweryna – działa rozkurczowo na mięśniówkę macicy[4],
- połączenie NLPZ + drotaweryna – skuteczność potwierdzona klinicznie[5].
Dlaczego?
NLPZ hamuje syntezę prostaglandyn odpowiedzialnych za stan zapalny i skurcz macicy, a drotaweryna łagodzi sam mechanizm bólowy działając rozkurczająco[5].
Nawracające bóle brzucha bez diagnozy
Pacjent opisuje ból pojawiający się po posiłkach lub w stresie. Często towarzyszą mu wzdęcia i skarży się na sporadyczne biegunki. Może to wskazywać na zaburzenia czynnościowe przewodu pokarmowego lub możliwy IBS.
Postępowanie farmaceuty:
- zasugerować konsultację lekarską,
- do czasu wizyty lekarskiej w celu diagnozy doraźnie zaproponować drotawerynę, która łagodzi skurcz i nie maskuje objawów organicznych[1].
Skala tego problemu jest duża – pacjenci z takimi objawami często konsultują się z farmaceutą[6].
Pacjent z rozpoznanym IBS
Pacjent zgłasza nawracający ból skurczowy brzucha i dyskomfort dnia codziennego. W rozmowie informuje, iż jakiś czas temu lekarz zdiagnozował IBS. Poszukuje preparatu, który przyniesie ulgę bez konieczności sięgania po silne leki przeciwbólowe.
Drotaweryna zmniejsza napięcie mięśniówki i poprawia komfort życia pacjentów z IBS[7][8]. Działa doraźnie i nie interferuje z leczeniem podstawowym. Zarówno w opinii pacjentów, jak i lekarzy POZ, drotaweryna została uznana za bezpieczniejszą i skuteczniejszą, niż inne leki przeciwbólowe i rozkurczowe w przypadku bólów brzucha w przebiegu, m.in IBS[9].
Ból brzucha po przejedzeniu, w stresie, ze wzdęciami
Pacjent zgłasza „ściskanie” i napięcie po obfitym posiłku. Początkowo rozważa zakup leku „na trawienie”, nie zdając sobie sprawy, iż przyczyną bólu może być skurcz mięśni gładkich.
Rekomendacja:
- drotaweryna – przynosi szybką ulgę, działa choćby ponad 8 godzin[10][11].
Ból i skurcz przy oddawaniu moczu – ZUM
Pacjentka prosi o furazydynę z powodu pieczenia i bólu przy oddawaniu moczu (mikcji).
Optymalne postępowanie:
- furazydyna – działa przyczynowo,
- drotaweryna – redukuje skurcz i ból już od pierwszych dawek[4],
- edukacja – nawodnienie, obserwacja objawów.
Badania wskazują, iż lekarze rodzinni często stosują drotawerynę jako wsparcie objawowe w ZUM[9].
Dlaczego No‑Spa MAX?
No‑Spa Max to lek oryginalny z drotaweryną, o dobrze udokumentowanym profilu bezpieczeństwa[4].
To lek:
- o szerokim zastosowaniu w bólach skurczowych,
- uwalnia się już po 10 min[11] i działa powyżej 8h[4],
- zaufany przez farmaceutów i pacjentów, stanowi punkt odniesienia w terapii bólu skurczowego brzucha.
Dla farmaceuty oznacza to rekomendację o wysokim poziomie pewności, przekładającą się na spodziewany efekt terapeutyczny.
Podsumowanie
- Ból opisany jako „ściskanie”, „fale” lub „kolka” wskazuje na skurcz mięśniówki gładkiej.
- Drotaweryna to pierwszy wybór w skurczowym bólu brzucha zgodnie z polskimi rekomendacjami[1].
- Paracetamol nie działa na ten typ bólu i nie powinien być stosowany[1].
- W bólu miesiączkowym, IBS i ZUM drotaweryna znacząco poprawia komfort pacjenta.
- Krótki wywiad pozwala farmaceucie dobrać adekwatne i bezpieczne postępowanie.
Bibliografia
- Lewandowski K., Mastalerz‑Migas A., Małecka‑Wojciesko E. i wsp. Diagnostyka i postępowanie w bólach brzucha — polskie stanowisko ekspertów. Lekarz POZ 2025;11(1).
- Müller‑Lissner S., Andresen V., Corsetti M. i wsp. Functional abdominal cramping pain: expert practical guidance. Journal of Clinical Gastroenterology, 2022;56(10):844‑852.
- Davis J.L., Murray J.F. History and Physical Examination. W: Murray and Nadel’s Textbook of Respiratory Medicine. Elsevier; 2016.
- Charakterystyka Produktu Leczniczego NO‑SPA Max (drotaweryna 80 mg) 08.2023.
- Pareek A., Chandurkar N.B., Patil R.T. i wsp. Efficacy and safety of aceclofenac and drotaverine fixed‑dose combination in primary dysmenorrhoea. Eur J Obstet Gynecol Reprod Biol 2010;152(1):86‑90.
- Penetration – Polish market – IQVIA/IQS, dane 2025.
- Xue X.C., Qi X.X., Wan X.Y. Randomized controlled study of efficacy and safety of drotaverine hydrochloride in IBS. Medicine (Baltimore) 2017;96(51):e9235.
- Rai R.R., Dwivedi M., Kumar N. Efficacy and safety of drotaverine hydrochloride in IBS. Saudi J Gastroenterol 2014;20(6):378‑382.
- Włoch-Targońska M, Waluga M. Drotaweryna w terapii zespołu jelita nadwrażliwego. ŚmiF Gastroenterologia 2024, 02: 69-72
- Eder P., Kowalski P., Mastalerz‑Migas A., Skrzydło‑Radomańska B., Cichy W., Proga K. Self‑Medication with Drotaverine among Patients with Common Abdominal Symptoms and Treatment Efficacy from the Perspectives of Patients and General Practitioners — An Observational, Retrospective, Cross‑Sectional Study Using Real‑World Data. Journal of Clinical Medicine. 2022; 11(11):3156.
- Badanie in‑vitro 2021 — dane wewnętrzne Opella Healthcare Poland, Czas uwalniania substancji czynnej nie jest tożsamy początkiem działania leku NO-SPA MAX.
