Czerniak u dzieci – nowotwór rzadki, ale możliwy. Co warto wiedzieć?

Czerniak kojarzony jest przede wszystkim z chorobą osób dorosłych, jednak może wystąpić również u dzieci i młodzieży. Choć w tej grupie wiekowej jest nowotworem bardzo rzadkim, jego rozpoznanie bywa wyzwaniem, a szybka diagnostyka ma najważniejsze znaczenie.

Eksperci Kliniki Onkologii i Chirurgii Onkologicznej Dzieci i Młodzieży Instytutu Matki i Dziecka (IMiD) przypominają: każda gwałtownie zmieniająca się zmiana skórna, która budzi niepokój rodziców, powinna zostać skonsultowana ze specjalistą.

Czerniak jest nowotworem złośliwym wywodzącym się z melanocytów – komórek odpowiedzialnych za produkcję barwnika skóry. U dzieci występuje niezwykle rzadko – szacuje się, iż przed 15. rokiem życia pojawia się u mniej niż 1 dziecka na milion. Jednocześnie specjaliści zwracają uwagę, iż liczba rozpoznawanych przypadków u pacjentów pediatrycznych w ostatnich latach rośnie.

– Czerniak u dziecka nie jest „mniejszą wersją” choroby występującej u dorosłych. U najmłodszych pacjentów może wyglądać inaczej, dlatego tak ważna jest czujność rodziców i lekarzy. Nie każda zmiana skórna oznacza nowotwór, ale każda, która się zmienia, rośnie, krwawi lub różni się od pozostałych, wymaga oceny specjalisty – mówi prof. Anna Raciborska, Kierownik Kliniki Onkologii i Chirurgii Onkologicznej Dzieci i Młodzieży IMiD.

Czerniak u dziecka – objawy

W społeczeństwie często funkcjonuje przekonanie, iż czerniak rozwija się przede wszystkim w obrębie istniejących znamion barwnikowych. Tymczasem u dzieci i młodzieży może pojawić się również na wcześniej niezmienionej skórze. Początkowo zmiana często jest bezbolesna i nie powoduje dolegliwości, dlatego może długo nie wzbudzać niepokoju.

Szczególną uwagę powinny zwrócić:

• zmiana skórna, która gwałtownie rośnie lub zmienia swój wygląd,
• nieregularny kształt lub nierównomierne zabarwienie,
• krwawienie, owrzodzenie lub pojawienie się strupka bez wyraźnej przyczyny,
• nowa zmiana, która wyraźnie różni się od pozostałych znamion,
• zmiana, która utrzymuje się i budzi niepokój rodziców.

U młodszych dzieci diagnostyka może być szczególnie trudna, ponieważ czerniaki wieku dziecięcego nie zawsze przypominają klasyczne zmiany obserwowane u dorosłych. Mogą być np. wypukłe, czerwone lub różowe, przez co bywają mylone z innymi, łagodnymi zmianami skórnymi.

Jak zatem postawić prawidłowe rozpoznanie w przypadku podejrzenia choroby nowotworowej skóry u dziecka?

ZOBACZ TAKŻE: NOWOTWORY U DZIECI

Czerniak u dzieci wymaga szybkiej diagnostyki i specjalistycznego leczenia

Ze względu na rzadkość występowania czerniaka u dzieci, prawidłowe rozpoznanie wymaga doświadczenia oraz dostępu do specjalistycznej diagnostyki. W przypadku podejrzenia choroby konieczna jest ocena zmiany przez lekarza oraz badanie histopatologiczne usuniętej zmiany.

Aktualne europejskie rekomendacje podkreślają, iż dzieci z podejrzeniem czerniaka powinny być diagnozowane i leczone w ośrodkach posiadających doświadczenie w opiece nad pacjentami pediatrycznymi z rzadkimi nowotworami.

Kluczowe znaczenie ma kooperacja zespołu wielodyscyplinarnego – obejmującego m.in. onkologów dziecięcych, chirurgów, dermatologów, patologów oraz specjalistów zajmujących się diagnostyką molekularną.

W Klinice Onkologii i Chirurgii Onkologicznej Dzieci i Młodzieży IMiD pacjenci objęci są kompleksową opieką – od diagnostyki, przez kwalifikację do odpowiedniego leczenia, aż po dalsze monitorowanie stanu zdrowia.

Leczenie czerniaka u dzieci – nowe możliwości dzięki immunoterapii

Podstawową metodą leczenia czerniaka pozostaje chirurgiczne usunięcie zmiany. W przypadku bardziej zaawansowanej choroby konieczne może być zastosowanie dodatkowych metod leczenia.

Klasyczna chemioterapia i radioterapia mają ograniczone zastosowanie w leczeniu czerniaka ze względu na niewielką skuteczność. W ostatnich latach dużą zmianę przyniosły terapie ukierunkowane molekularnie oraz immunoterapia – metody, które wykorzystują wiedzę o mechanizmach rozwoju nowotworu i działaniu układu odpornościowego.

Immunoterapia polega na pobudzeniu układu odpornościowego pacjenta do skuteczniejszego rozpoznawania i niszczenia komórek nowotworowych. W leczeniu czerniaka wykorzystuje się m.in. inhibitory punktów kontrolnych, takie jak leki blokujące szlaki PD-1 czy CTLA-4. Dzięki temu limfocyty T odzyskują zdolność do odpowiedzi przeciwnowotworowej.

– Rozwój immunoterapii znacząco zmienił sposób leczenia czerniaka u dorosłych, a w tej chwili coraz większe znaczenie ma także w populacji dziecięcej. Ze względu na rzadkość choroby liczba badań dotyczących najmłodszych pacjentów jest ograniczona, dlatego decyzje terapeutyczne zawsze wymagają indywidualnego podejścia i doświadczenia zespołu specjalistów – podkreśla prof. Anna Raciborska.

Europejskie rekomendacje wskazują, iż dostępne w tej chwili terapie systemowe, w tym inhibitory punktów kontrolnych, mogą przynosić korzyści dzieciom i młodzieży z zaawansowanym czerniakiem. Jednocześnie eksperci podkreślają potrzebę dalszego prowadzenia badań klinicznych oraz międzynarodowej współpracy, aby jeszcze lepiej dopasowywać leczenie do potrzeb młodych pacjentów.

Nowotwory skóry u dzieci – świadomość może mieć znaczenie

Podsumowując – czerniak u dziecka należy do bardzo rzadkich nowotworów, jednak właśnie dlatego wiedza na temat możliwych objawów jest tak istotna. Rodzice, opiekunowie i osoby pracujące z dziećmi powinni zwracać uwagę na zmiany, które odbiegają od wcześniejszego wyglądu skóry dziecka.

Wczesna konsultacja i adekwatna diagnostyka pozwalają szybciej ustalić charakter zmiany i – jeżeli jest taka potrzeba – rozpocząć odpowiednie leczenie.

źródło: Klinika Onkologii i Chirurgii Dzieci i Młodzieży Instytutu Matki i Dziecka (IMiD)

Post Czerniak u dzieci – nowotwór rzadki, ale możliwy. Co warto wiedzieć? pojawił się poraz pierwszy w Zwrotnikraka.pl.