Stres, depresja i zaburzenia lękowe coraz mocniej odbijają się na życiu zawodowym mieszkańców Małopolski. Najnowsze dane Zakładu Ubezpieczeń Społecznych pokazują wyraźny wzrost liczby zwolnień lekarskich wystawianych z powodu zaburzeń psychicznych i zachowania. W 2025 roku lekarze wystawili w regionie aż 123,8 tysiąca takich zaświadczeń, obejmujących łącznie niemal 2,2 miliona dni niezdolności do pracy. Problem dotyczy również mieszkańców Nowego Sącza i Sądecczyzny. ZUS przypomina jednocześnie o możliwości skorzystania z bezpłatnej, 24-dniowej rehabilitacji leczniczej.
Niepokojące dane z Małopolski. Tysiące zwolnień więcej niż kilka lat temu
Problemy ze zdrowiem psychicznym stają się coraz bardziej widoczne w statystykach absencji chorobowej. Dane Zakładu Ubezpieczeń Społecznych pokazują, iż w ciągu zaledwie kilku lat znacząco wzrosła zarówno liczba zwolnień lekarskich związanych z zaburzeniami psychicznymi, jak i łączna liczba dni nieobecności w pracy.
W 2022 roku lekarze wystawili w Małopolsce 90,8 tys. takich zaświadczeń. Obejmowały one około 1,5 mln dni absencji chorobowej.
W 2025 roku liczba zwolnień wzrosła już do 123,8 tys., a łączny czas niezdolności do pracy sięgnął niemal 2,2 mln dni.
Oznacza to wzrost o około 33 tys. zaświadczeń w porównaniu z 2022 rokiem. Coraz większa jest również liczba dni, podczas których pracownicy nie mogą wykonywać obowiązków zawodowych.
Warto przy tym zaznaczyć, iż liczba zwolnień nie jest równoznaczna z liczbą osób chorujących. Jeden pacjent może bowiem otrzymać więcej niż jedno zaświadczenie w ciągu roku.
Stres, depresja i lęk. To najczęstsze przyczyny nieobecności
Wśród przyczyn absencji związanych z zaburzeniami psychicznymi i zachowania szczególnie wyróżniają się trzy grupy problemów zdrowotnych.
Na pierwszym miejscu znalazły się reakcje na ciężki stres i zaburzenia adaptacyjne. W 2025 roku odpowiadały one za niemal 625,3 tys. dni nieobecności w pracy w Małopolsce.
Drugą najczęstszą przyczyną były epizody depresyjne oraz nawracające zaburzenia depresyjne. W ich przypadku lekarze wystawili zwolnienia obejmujące łącznie niemal 460 tys. dni.
Trzecie miejsce zajęły inne zaburzenia lękowe, które przełożyły się na prawie 437,7 tys. dni absencji chorobowej.
Dane te pokazują, jak duże znaczenie dla umiejętności pracy ma kondycja psychiczna. Problemy ze snem, długotrwałe napięcie, obniżony nastrój czy nasilony lęk mogą wymagać profesjonalnej diagnostyki i leczenia.
Nie każda reakcja na stres oznacza jednak zaburzenie psychiczne. O rozpoznaniu i potrzebie leczenia decyduje specjalista na podstawie indywidualnej sytuacji pacjenta.
Zdrowie psychiczne pracowników. Wyzwanie również dla sądeckich firm
Rosnąca liczba zwolnień lekarskich związanych ze zdrowiem psychicznym to istotny sygnał także dla pracodawców z Nowego Sącza, powiatu nowosądeckiego i całej Małopolski.
Długotrwały stres, przeciążenie obowiązkami, konflikty w miejscu pracy czy trudności w godzeniu życia zawodowego z prywatnym mogą negatywnie wpływać na samopoczucie i funkcjonowanie pracowników.
Jednocześnie przyczyny zaburzeń psychicznych są złożone i nie zawsze wynikają z warunków zatrudnienia. Dlatego istotne są zarówno odpowiedzialne podejście pracodawców do organizacji pracy, jak i dostęp do odpowiedniej opieki zdrowotnej.
Szczególne znaczenie mają działania profilaktyczne, edukacja dotycząca zdrowia psychicznego oraz tworzenie środowiska, w którym osoba doświadczająca trudności może szukać pomocy bez obawy przed stygmatyzacją.
ZUS oferuje bezpłatną rehabilitację. Turnus trwa 24 dni
Zakład Ubezpieczeń Społecznych przypomina, iż osoby z określonymi problemami zdrowotnymi mogą skorzystać z rehabilitacji leczniczej w ramach programu prewencji rentowej.
Wsparcie obejmuje między innymi pacjentów ze schorzeniami psychosomatycznymi, zaburzeniami nastroju, zaburzeniami lękowymi i innymi problemami zdrowotnymi, jeżeli spełniają warunki programu.
Celem rehabilitacji jest poprawa stanu zdrowia oraz umożliwienie utrzymania lub odzyskania umiejętności pracy.
Turnus trwa 24 dni i odbywa się w ośrodku rehabilitacyjnym.
Program jest dostosowywany do potrzeb pacjenta. Może obejmować terapię psychologiczną, ćwiczenia ogólnousprawniające, muzykoterapię, choreoterapię, edukację zdrowotną oraz całodobową opiekę medyczną.
Kto może skorzystać z rehabilitacji ZUS?
Program jest skierowany przede wszystkim do osób ubezpieczonych w ZUS, które są aktywne zawodowo i zagrożone utratą umiejętności pracy z powodu stanu zdrowia.
Z rehabilitacji mogą również korzystać osoby pobierające określone świadczenia chorobowe oraz osoby otrzymujące okresową rentę z tytułu niezdolności do pracy.
Kluczowym warunkiem jest istnienie rokowania, iż rehabilitacja pomoże pacjentowi utrzymać lub odzyskać zdolność do wykonywania pracy.
Samo występowanie zaburzeń psychicznych nie oznacza więc automatycznego zakwalifikowania do programu. Każdy przypadek podlega indywidualnej ocenie medycznej.
Jak otrzymać skierowanie? Pierwszy krok to wizyta u lekarza
Osoba zainteresowana rehabilitacją powinna rozpocząć od konsultacji ze swoim lekarzem prowadzącym.
Jeżeli lekarz uzna, iż istnieją wskazania do rehabilitacji, może przygotować odpowiedni wniosek do ZUS. Dokument zostaje przekazany elektronicznie lub dostarczony do Zakładu przez pacjenta.
Następnie sprawę ocenia lekarz orzecznik ZUS, który ustala, czy rehabilitacja jest medycznie uzasadniona i czy nie występują przeciwwskazania do jej przeprowadzenia.
Po pozytywnej decyzji pacjent może zostać skierowany do odpowiedniego ośrodka.
Leczenie, pobyt i dojazd na koszt ZUS
Dużą zaletą programu jest brak kosztów po stronie osoby zakwalifikowanej na rehabilitację.
ZUS pokrywa koszty leczenia, zakwaterowania, wyżywienia oraz dojazdu zgodnie z zasadami programu.
Dzięki temu osoby potrzebujące wsparcia mogą skoncentrować się na leczeniu i powrocie do zdrowia, bez konieczności samodzielnego finansowania pobytu w ośrodku.
Rosnące statystyki zwolnień lekarskich przypominają, iż zdrowie psychiczne wymaga takiej samej uwagi jak zdrowie fizyczne. Wczesne rozpoznanie problemu, odpowiednie leczenie i dostęp do rehabilitacji mogą mieć istotne znaczenie zarówno dla samych pacjentów, jak i ich dalszej aktywności zawodowej.
Zdrowie psychiczne nie powinno być tematem tabu. A sięgnięcie po profesjonalną pomoc może być ważnym krokiem w kierunku poprawy jakości życia i powrotu do pracy.
