Co mówi analiza liczby szczepień przeciw grypie wykonanych w aptekach w Polsce?

mgr.farm 1 miesiąc temu

Szczepienia przeciwko grypie w aptekach stały się w ostatnich latach istotnym elementem polskiego systemu ochrony zdrowia. Od momentu wprowadzenia tej usługi, liczba szczepień wykonywanych przez farmaceutów systematycznie rośnie, przyczyniając się do poprawy dostępności profilaktyki grypowej dla Polaków. Jednak mimo pozytywnych zmian, system wciąż walczy z licznymi barierami – od ograniczeń prawnych, przez problemy organizacyjne, po niską świadomość zdrowotną społeczeństwa.

Sezon epidemiczny 2025/2026 przyniósł znaczący wzrost zainteresowania szczepieniami przeciwko grypie w Polsce. Od sierpnia 2025 roku do początku grudnia 2025 roku przeciwko grypie zaszczepiło się już ponad dwa miliony Polaków. To stanowi wzrost o ponad trzysta tysięcy osób osób w porównaniu do całego poprzedniego sezonu szczepiennego.

Czytaj również: Szczepień więcej niż kiedykolwiek – co stoi za sukcesem 2025 roku?

Dane pokazują, iż około trzydzieści procent wszystkich szczepień przeciwko grypie (licząc od sierpnia 2025 roku) zrealizowano w aptekach. Pozostałe siedemdziesiąt procent wykonano w placówkach podstawowej opieki zdrowotnej. To wyraźny sygnał, iż apteki stają się coraz ważniejszym punktem w systemie profilaktyki.

Szczególnie imponująco wyglądają dane ze września 2025 roku, kiedy zaszczepiono blisko milion pacjentów – jest to o czterdzieści procent więcej niż we wrześniu roku poprzedniego i aż o sześćdziesiąt procent więcej niż dwa lata wcześniej. We wrześniu osiągnięto tym samym rekordowy wynik w historii szczepień przeciwko grypie w Polsce.

Rewolucja lutego 2025 roku – recepty farmaceutyczne zmieniają zasady gry

Czternastego lutego 2025 roku farmaceuci uzyskali prawo wystawiania refundowanych recept farmaceutycznych na szczepionki. Ta zmiana prawna okazała się przełomowa dla dostępności szczepień w aptekach. Od tego momentu pacjent może podczas jednej wizyty w aptece otrzymać receptę, wykupić szczepionkę oraz zaszczepić się, bez konieczności uprzedniej wizyty u lekarza rodzinnego. Wpływ tej zmiany na liczbę szczepień był natychmiastowy i znaczący.

Czytaj również: Szczepienia w aptece – problemy, których nie widać w ustawach

Dane z pierwszych miesięcy funkcjonowania nowych przepisów pokazują, iż farmaceuci chętnie korzystają z nowych uprawnień. W praktyce oznacza to, iż pacjent przychodzący do apteki z zamiarem zaszczepienia się, może to zrobić od razu. Nie musi, jak wcześniej, najpierw iść do lekarza, zapisać się na wizytę (często czekając kilka dni), otrzymać receptę, a dopiero potem wrócić do apteki po szczepionkę i szczepienie.

Kim są pacjenci szczepieni w aptekach? Analiza demograficzna

Dane Centrum e-Zdrowia dostarczają interesujących informacji o strukturze wiekowej osób szczepiących się przeciwko grypie. Najwyższą aktywność szczepienną wykazuje grupa seniorów w wieku siedemdziesiąt-siedemdziesiąt cztery lata. Co niepokojące, choćby w najbardziej aktywnej grupie wiekowej wyszczepialność nie przekracza kilkunastu procent. To dramatycznie niski wynik, zważywszy na fakt, iż osoby starsze należą do grup najwyższego ryzyka ciężkiego przebiegu grypy i jej powikłań.

Najniższą wyszczepialność obserwuje się wśród osób w wieku dwadzieścia-sześćdziesiąt cztery lata, a szczególnie w grupie dwadzieścia-trzydzieści cztery lata. To grupa, która najczęściej musi płacić za szczepionkę, co stanowi barierę finansową. Ponadto, osoby młodsze często bagatelizują zagrożenie grypą, traktując ją jako zwykłe przeziębienie.

Polska na tle Europy – długa droga przed nami

Porównanie polskich wskaźników wyszczepialności z danymi europejskimi nie napawa optymizmem. W Polsce zaledwie cztery-pięć procent dorosłej populacji szczepi się przeciwko grypie. W grupie osób powyżej sześćdziesiątego roku życia odsetek ten wynosi około czternastu procent. Tymczasem w krajach takich jak Portugalia czy Norwegia, wyszczepialność populacji ogólnej przekracza trzydzieści procent. W grupie seniorów sięga ponad sześćdziesiąt procent.

Podsumowanie

Analiza dostępnych danych pokazuje, iż szczepienia przeciwko grypie w aptekach stają się coraz ważniejszym elementem polskiego systemu ochrony zdrowia. Sezon 2025/2026 przyniósł rekordowy wzrost liczby zaszczepionych osób. Około trzydziestu procent wszystkich szczepień przeciwko grypie wykonano właśnie w aptekach, a łączna liczba zaszczepionych osiągnęła ponad dwa miliony osób.

Największym przełomem było wprowadzenie w lutym 2025 roku możliwości wystawiania przez farmaceutów refundowanych recept na szczepionki, a następnie w sierpniu rozszerzenie tej listy. To uproszczenie procedury znacząco ułatwiło pacjentom dostęp do profilaktyki i przełożyło się na wymierne zwiększenie liczby szczepień. Jednak mimo pozytywnych trendów, Polska wciąż pozostaje daleko w tyle za krajami europejskimi pod względem wyszczepialności. Niemniej zmiany które zaszły na przestrzeni ostatnich lat dają dużą nadzieję na poprawę tego stanu.

Źródło