Polskie apteki już od dawna są miejscem, gdzie pacjenci nie tylko mogą otrzymać lek, ale także kompleksowe wsparcie terapii. Dzięki rozszerzającemu się katalogowi usług farmaceutycznych obejmującemu dziś m.in. przeglądy lekowe, badania diagnostyczne, konsultacje farmakoterapii, pomiary parametrów zdrowotnych czy opiekę nad pacjentem z chorobami przewlekłymi. Farmaceuci mają więcej możliwości pełnienia kluczowej roli w systemie zdrowia.
Jakie badania diagnostyczne można wykonać w aptece?
Zakres badań dozwolonych do wykonania przez uprawnionego farmaceutę w aptece jest określony w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 21 stycznia 2022 roku w sprawie wykazu badań diagnostycznych, które mogą być wykonywane przez farmaceutę. Są to:
- test antygenowy w kierunku SARS-CoV-2,
- pomiar podstawowych parametrów życiowych,
- ciśnienie krwi,
- tętno,
- saturacja krwi
- pomiar masy ciała, wzrostu, obwodu pasa, obliczanie BMI i WHR,
- test stężenia glukozy we krwi,
- kontrolę panelu lipidowego
- szybkie testy w kierunku grypy, CRP, antygenu Streptococcus z grupy A i Helicobacter z krwi
W praktyce oznacza to możliwość szybszego monitorowania stanu zdrowia, zwłaszcza pacjentów przewlekle chorych. Konsekwencją tego jest odciążenie placówek podstawowej opieki zdrowotnej i skuteczniejsza terapia pacjentów.
- Przeczytaj także: Nadciśnienie – prawidłowy pomiar i aktualne wytyczne
Kto może wykonać usługi w aptece?
Uprawnienia do wykonywania badań diagnostycznych farmaceuci uzyskują po ukończeniu odpowiednich kursów kwalifikacyjnych, dlatego nie każdy farmaceuta może realizować usługi wymienione w rozporządzeniu. Co więcej, obowiązujące przepisy nie przewidują w tej chwili możliwości uzyskania takich certyfikatów przez techników farmaceutycznych, a tym samym nie mogą oni uczestniczyć w wykonywaniu tych świadczeń.
W praktyce pojawia się również pytanie, czy usługi w aptece mogłaby wykonywać pielęgniarka posiadająca stosowne uprawnienia. Jednak zgodnie z Ustawą Prawo Farmaceutyczne katalog osób mogących być zatrudnionych w aptece jest ściśle określony, a pielęgniarka nie została w nim ujęta. Oznacza to, iż mimo posiadanych kompetencji diagnostycznych pielęgniarka nie może wykonywać tego rodzaju usług w aptece.
Czy każda apteka może zaoferować pacjentom badania diagnostyczne?
Dużym uproszczeniem byłoby stwierdzenie, iż każda apteka może wykonać badania diagnostyczne. Oprócz farmaceuty z wyżej wymienionymi uprawnieniami apteka musi spełnić wymagania lokalowe.
Badania diagnostyczne mogą odbywać się w pomieszczeniu do tego przeznaczonym, tj. wydzielonym pomieszczeniu w obrębie apteki ujętym w planie apteki, które posiada odpowiednie wyposażenie oraz spełnia warunki bezpiecznej i higienicznej pracy.
W większości przypadków z racji tego, iż możliwość wykonywania badań diagnostycznych jest stosunkowo nową możliwością w ofercie apteki, wymaga to remontu i zmiany planu apteki.
Gdzie znaleźć kurs?
“Kurs kwalifikacyjny dla farmaceutów w zakresie wykonywania badań diagnostycznych oraz interpretacji wyników w kontekście zaleconej farmakoterapii dla farmaceutów” jest prowadzony cyklicznie przez Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego (CMKP).
Na stronie znajdziemy wszystkie niezbędne informacje odnośnie zapisów i wymaganej opłaty. Kursy realizowane są cyklicznie w dużych miastach na terenie całego kraju.
Czy farmaceuta może pobierać wynagrodzenie za usługi?
Obecne przepisy nie przewidują finansowania badań diagnostycznych wykonywanych przez farmaceutę z NFZ. W związku z tym wyżej wymienione badania należą do usług komercyjnych, za które farmaceuta może pobrać ustaloną przez siebie, lub właściciela apteki opłatę.
Autor: mgr farm. Martyna Piotrowska
Bibliografia:
1. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 stycznia 2022 r. w sprawie wykazu badań diagnostycznych, które mogą być wykonywane przez farmaceutę
2. Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne.
