Ponad 38 milionów złotych publicznego wsparcia na projekt, którego efektem jest Perła Fit. Lekkie piwo, mniej kaloryczne, z niższą zawartością cukru, ale przez cały czas alkoholowe. W tym samym kraju rodzice dzieci chorych na DMD, nowotwory i inne ciężkie choroby organizują zbiórki, kiermasze i internetowe apele o każdą złotówkę.
To nie jest tekst o tym, iż ktoś złamał prawo. Nie ma dziś podstaw, by tak twierdzić. To tekst o czymś znacznie trudniejszym: o priorytetach państwa i granicach finansowania tego, co nazywamy innowacją.
Według informacji podanych przez Browar Perła, projekt dotyczył opracowania nowego rodzaju piwa o ustandaryzowanym profilu cukrowym i niskiej zawartości alkoholu. Perła Fit ma 3,4 proc. alkoholu, obniżoną kaloryczność i 1 g cukru w 100 ml.
Wartość całego projektu wyniosła 95,5 mln zł. Wkład z Funduszy Europejskich to ponad 38,2 mln zł. Środki pochodziły z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, przez konkurs NCBR „Szybka Ścieżka”.
Formalnie wszystko może się zgadzać. Projekt przeszedł ocenę, firma dołożyła własne pieniądze, dokumenty wskazują na badania i rozwój. Ale czy sama zgodność z procedurą wystarcza, żeby zamknąć dyskusję?
Alkohol w Polsce nie jest zwykłym produktem. To nie tylko półka w sklepie i reklama kojarzona z relaksem. To także uzależnienia, przemoc domowa, rozbite rodziny, interwencje policji, leczenie, dramaty dzieci i ofiary wypadków drogowych.
Według danych Policji w 2025 roku ujawniono ponad 95 tysięcy nietrzeźwych kierujących. W wypadkach spowodowanych przez kierujących pod działaniem alkoholu zginęły 124 osoby. To nie są liczby z tabeli. To ludzie, którzy nie wrócili do domu. To rodziny, które zostały z pustym miejscem przy stole.
Do tego dochodzą koszty leczenia uzależnień, przemocy domowej, absencji w pracy, interwencji służb i wieloletnich skutków życia w rodzinie z problemem alkoholowym. Państwo wydaje ogromne pieniądze na walkę ze skutkami alkoholu. I właśnie dlatego publiczne wsparcie projektu piwnego budzi tak duży sprzeciw.
Największy problem nie leży choćby w samym produkcie, ale w języku. Słowo „fit” kojarzy się ze zdrowiem, ruchem, dietą i świadomym stylem życia. Dla wielu konsumentów oznacza coś lepszego, lżejszego, bardziej bezpiecznego.
Tymczasem piwo z alkoholem, choćby lżejsze i mniej kaloryczne, przez cały czas pozostaje napojem alkoholowym. Mniej cukru nie sprawia, iż alkohol staje się produktem prozdrowotnym. Niższa kaloryczność nie wymazuje ryzyka związanego ze spożyciem alkoholu.
I tu pojawia się pytanie: czy państwo powinno przykładać rękę do projektu, który może budować w świadomości odbiorców skojarzenie piwa ze zdrowym stylem życia?
W tym samym czasie rodzice chorych dzieci zbierają pieniądze w internecie. Na leczenie onkologiczne. Na rehabilitację. Na sprzęt. Na terapie zagraniczne. Na walkę z DMD, gdzie czas często jest najokrutniejszym przeciwnikiem.
Ktoś powie: to inne budżety, inne programy, inne zasady. To prawda. Ale obywatel ma prawo patrzeć szerzej. Ma prawo zapytać, dlaczego publiczny system potrafi znaleźć dziesiątki milionów na projekt związany z piwem, a rodzice dzieci wciąż muszą błagać obcych ludzi o pomoc.
Nie chodzi o prostą wymianę: zabrać browarowi, dać dzieciom. Chodzi o coś ważniejszego. O hierarchię wartości. O to, co państwo uznaje za warte wsparcia. O to, jakie projekty przechodzą przez sito „innowacyjności” i czy ktoś w tym procesie zadaje pytanie o społeczny sens.
Browar Perła działa w legalnej branży. Złożył projekt, przeszedł procedurę, otrzymał dofinansowanie. Nie o to toczy się spór.
Spór dotyczy państwa i jego decyzji. jeżeli system grantowy uznaje, iż rozwój produktu alkoholowego zasługuje na ponad 38 milionów złotych publicznego wsparcia, to warto zapytać, gdzie są granice. Czy każdy produkt można nazwać innowacją? Czy przy alkoholu powinny obowiązywać dodatkowe kryteria? Czy pieniądze publiczne powinny wspierać coś, z czym inne instytucje państwa codziennie próbują walczyć?
Nie ma tu łatwej odpowiedzi. Jest za to bardzo niewygodne pytanie.
Czy 38 milionów złotych na piwo „fit” to przykład nowoczesnej gospodarki, czy znak, iż zgubiliśmy proporcje?
